[Ve] směru tvého vstupu, z pravé strany.
דרך ביאתך מן הימין
Chulin 136a חולין
U desátku — ačkoli je psáno „desátek tvého obilí“ (Dt 14,23) — tvé ano, společné ne — Milosrdný napsal „vaše desátky“. K čemu tedy přichází „desátek tvého obilí“? K vyloučení společenství s modloslužebníkem.
מעשר אע"ג דכתיב מעשר דגנך דילך אין דשותפות לא כתב רחמנא מעשרותיכם אלא מעשר דגנך למאי אתא למעוטי שותפות דעובד כוכבים
U darů — ačkoli Milosrdný napsal „a dá“ (Dt 18,3),
מתנות אע"ג דכתב רחמנא ונתן
a dalo by se říci, že odvodí „dání“ – „dání“ z prvotiny stříže; jako tam společné ne, tak ani zde společné ne — Milosrdný napsal: „od těch, kdo obětují oběť“ (Dt 18,3).
איכא למימר יליף נתינה נתינה מראשית הגז מה להלן דשותפות לא אף כאן דשותפות לא כתב רחמנא (דברים יח, ג) מאת זובחי הזבח
Důvodem je tedy, že Milosrdný napsal „od těch, kdo obětují oběť“; jinak bych řekl, že to odvodíme z prvotiny stříže? Naopak, odvoďme to z terumy!
אלא טעמא דכתב רחמנא מאת זובחי הזבח הא לאו הכי הוה אמינא לילף מראשית הגז אדרבה נילף מתרומה
Je tomu skutečně tak. K čemu mi tedy „od těch, kdo obětují oběť“? K [výroku] Ravy, neboť Rava řekl: [Kohen] vede spor s řezníkem.
אין ה"נ מאת זובחי הזבח למה לי לכדרבא דאמר רבא הדין עם הטבח
U prvotin — ačkoli je psáno „tvé země“ (Dt 26,2) — tvé ano, společné ne —
בכורים אע"ג דכתיב (דברים כו, ב) ארצך דידך אין דשותפות לא
Milosrdný napsal: „prvotiny všeho, co je v jejich zemi“ (Nu 18,13). K čemu mi tedy „tvé země“? K vyloučení [území] mimo zemi [Izraele].
כתב רחמנא (במדבר יח, יג) בכורי כל אשר בארצך אלא ארצך למה לי למעוטי חוצה לארץ
U cicit — ačkoli Milosrdný napsal „tvého pláště“ (Dt 22,12) — tvé ano, společné ne —
ציצית אע"ג דכתב רחמנא (דברים כב, יב) כסותך דידך אין דשותפות לא
Milosrdný napsal: „na cípech jejich oděvů po jejich pokolení“ (Nu 15,38). K čemu mi tedy „tvého pláště“? K [výroku] Rav Jehudy, neboť Rav Jehuda řekl: Vypůjčený talit je po celých třicet dní osvobozen od cicit.
כתב רחמנא (במדבר טו, לח) על כנפי בגדיהם לדורותם ואלא כסותך למה לי לכדרב יהודה דאמר רב יהודה טלית שאולה פטורה מן הציצית כל שלשים יום
U zábradlí — ačkoli Milosrdný napsal „pro tvou střechu“ (Dt 22,8) — tvé ano, společné ne —
מעקה אע"ג דכתב רחמנא (דברים כב, ח) לגגך דידך אין דשותפות לא
Milosrdný napsal: „kdyby z ní spadl ten, kdo padá“ (Dt 22,8). K čemu tedy přichází „tvou střechu“? K vyloučení synagog a domů studia.
כתב רחמנא (דברים כב, ח) כי יפול הנופל ממנו אלא גגך למאי אתא למעוטי בתי כנסיות ובתי מדרשות
Rav Bivi bar Abaje řekl: Tato pravidla neplatí, neboť se učí: Zvíře společníků je zavázáno k prvorozenství, a rabi Elaj [je] osvobozuje.
אמר רב ביבי בר אביי ליתנהו להני כללי דתניא בהמת השותפין חייבת בבכורה ור' אלעאי פוטרה
Jaký je důvod rabiho Elaje? Že je psáno: „tvého skotu a tvého bravu“ (Dt 15,19). Vždyť je [ale] psáno: „vašeho skotu a vašeho bravu“ (Dt 12,6)! — [To je řečeno] o všech Izraelitech.
מאי טעמא דר' אלעאי דכתיב (דברים טו, יט) בקרך וצאנך והא כתיב (דברים יב, ו) בקרכם וצאנכם דכולהו ישראל
Rav Chanina ze Sury řekl: Tato pravidla neplatí, neboť se učí: Zvíře společníků je zavázáno k darům, a rabi Elaj osvobozuje. Proč? Odvozuje „dání“ – „dání“ z prvotiny stříže; jako tam společné ne, tak ani zde společné ne.
אמר רב חנינא מסורא ליתנהו להני כללי דתניא בהמת השותפין חייבת במתנות ור' אלעאי פוטר מאי טעמא יליף נתינה נתינה מראשית הגז מה להלן דשותפות לא אף כאן דשותפות לא
A kdybys myslel, že u terumy zavazuje, ať odvodí „dání“ – „dání“ z terumy! Z toho tedy plyne, že i u terumy osvobozuje.
ואי ס"ד בתרומה מיחייב נילף נתינה נתינה מתרומה אלא ש"מ בתרומה נמי פוטר
Ale [pak]: jako teruma [platí] v zemi [Izraele] a mimo zemi ne, tak i dary v zemi ano a mimo zemi ne? Rabi Josi z Nehar Belu řekl: Ano. Vždyť se učí: Rabi Elaj říká: Dary platí jen v zemi [Izraele]. A tak říkával rabi Elaj: Prvotina stříže platí jen v zemi [Izraele].
אי מה תרומה בארץ אין בחוצה לארץ לא אף מתנות בארץ אין בחוצה לארץ לא אמר רבי יוסי מנהרביל אין והתניא רבי אלעאי אומר מתנות אין נוהגין אלא בארץ וכן היה רבי אלעאי אומר ראשית הגז אין נוהג אלא בארץ
Jaký je důvod rabiho Elaje? Rava řekl: Odvozuje „dání“ – „dání“ z terumy; jako teruma [platí] v zemi a mimo zemi ne, tak i prvotina stříže v zemi ano a mimo zemi ne.
מאי טעמא דר' אלעאי אמר רבא יליף נתינה נתינה מתרומה מה תרומה בארץ אין בחוצה לארץ לא אף ראשית הגז בארץ אין בחוצה לארץ לא
Abaje mu řekl: Ale [pak]: jako teruma činí [úrodu] zakázanou [dokud není oddělena], tak ať i prvotina stříže činí [stříž] zakázanou! Odpověděl mu: Písmo říká: „a prvotinu stříže tvého bravu mu dáš“ (Dt 18,4) — nic ti v tom nenáleží, než od jejího oddělení dále.
אמר ליה אביי אי מה תרומה טובלת אף ראשית הגז טובלת א"ל אמר קרא (דברים יח, ד) וראשית גז צאנך תתן לו אין לך בו אלא מראשיתו ואילך
Ale [pak]: jako za terumu se propadá smrtí [z rukou Nebes] a [připlácí se] pětina, tak ať se i za prvotinu stříže propadá smrtí a [připlácí] pětina!
אי מה תרומה חייבים עליה מיתה וחומש אף ראשית הגז חייבים עליו מיתה וחומש
Písmo říká: „a zemřou kvůli ní“ (Lv 22,9) [a] „přidá k ní [pětinu]“ (Lv 22,14) — k ní, a ne k prvotině stříže; kvůli ní, a ne kvůli prvotině stříže.
אמר קרא (ויקרא כב, ט) ומתו בו ויסף עליו עליו ולא על ראשית הגז בו ולא בראשית הגז
Ale [pak]: jako u terumy [je] první a po ní druhá, tak ať je i u prvotiny stříže první a po ní druhá! Písmo říká: „prvotina“ — nic ti v tom nenáleží než jen prvotina.
אי מה תרומה ראשון ושני אחריה אף ראשית הגז ראשון ושני אחריה אמר קרא ראשית אין לך בו אלא ראשית בלבד
Ale [pak]: jako u terumy [se neodděluje] z nové [úrody] za starou, tak ani u prvotiny stříže z nové za starou? — Ano.
אי מה תרומה מחדש על הישן לא אף ראשית הגז מחדש על הישן לא אין
Vždyť se učí: Měl-li dvě ovce, ostříhal a odložil, ostříhal a odložil, [po] dva a tři roky — [stříže] se nesčítají. Z toho plyne, že pět [ovcí] se sčítá!
והתניא היו לו שתי רחלות גזז והניח גזז והניח שנים ושלשה שנים אין מצטרפות הא חמש מצטרפות
A vždyť se učí: Nesčítají se! Spíše z toho plyne, že toto je [názor] rabiho Elaje a tamto rabínů.
והתניא אין מצטרפות אלא ש"מ הא דר' אלעאי והא דרבנן
Ale [pak]: jako u terumy — co vyrostlo v [době] povinnosti, je zavázáno, co vyrostlo v [době] osvobození, je osvobozeno — tak i u prvotiny stříže: co vyrostlo v povinnosti, je zavázáno, co v osvobození, je osvobozeno?
אי מה תרומה גדל בחיוב חייב גדל בפטור פטור אף ראשית הגז נמי גדל בחיוב חייב בפטור פטור
A u terumy odkud to víme? Neboť se učí: Izraelita, který koupil pole v Sýrii od modloslužebníka: dříve než [úroda] dosáhla třetiny [zralosti], je zavázán; poté, co dosáhla třetiny, rabi Akiva zavazuje [za] přírůstek a mudrci osvobozují.
וגבי תרומה מנלן דתניא ישראל שלקח שדה בסוריא מעובד כוכבים עד שלא הביאה שליש חייב משהביאה שליש ר"ע מחייב בתוספת וחכמים פוטרין
A kdybys řekl, že je tomu skutečně tak — vždyť jsme se učili: Kdo koupí stříž ovcí modloslužebníka, je osvobozen od prvotiny stříže; z toho plyne, že [koupí-li] jeho ovce ke stříhání, je zavázán! — Mišna
וכי תימא הכי נמי והתנן הלוקח גז צאן עובד כוכבים פטור מראשית הגז הא צאנו לגזוז חייב מתני'
Originál: Chullin 136a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.