není podle rabiho Elaje.
דלא כר' אלעאי
Chulin 136b חולין
Ale [pak]: jako u terumy [se neodděluje] z jednoho druhu za jiný druh, tak ani u prvotiny stříže z druhu za jiný druh?
אי מה תרומה ממין על שאינו מינו לא אף ראשית הגז ממין על שאינו מינו לא
A u terumy odkud to víme? Neboť se učí: Měl-li dva druhy fíků, černé a bílé, a podobně dva druhy pšenice, neoddělují terumu ani desátek z jednoho za druhý. Rabi Jicchak říká jménem rabiho Elaje: Bejt Šamaj říkají: Neoddělují terumu; a Bejt Hilel říkají: Oddělují. — Tak ani u prvotiny stříže [ne] z druhu za jiný druh?
וגבי תרומה מנלן דתניא היו לו שני מיני תאנים שחורות ולבנות וכן שני מיני חטין אין תורמים ומעשרים מזה על זה ר' יצחק אומר משום ר' אלעאי ב"ש אומרים אין תורמין וב"ה אומרים תורמין אף ראשית הגז ממין על שאינו מינו לא
Ano. Vždyť jsme se učili: Měl-li dva druhy, šedé a bílé, a prodal mu šedé, ale ne bílé, tento dává za sebe a onen dává za sebe.
אין והתנן היו לו ב' מינים שחופות ולבנות מכר לו שחופות אבל לא לבנות זה נותן לעצמו וזה נותן לעצמו
Ale podle toho — v závěru, kde se učí: samce, ale ne samice, tento dává za sebe a onen dává za sebe — [je to] také proto, že jsou to dva druhy?
אלא מעתה סיפא דקתני זכרים אבל לא נקבות זה נותן לעצמו וזה נותן לעצמו הכי נמי משום דתרי מיני נינהו
Spíše nás [tam] učí dobrou radu: ať mu dá z této [vlny], která je měkká, i z této, která je tvrdá; i zde nás učí dobrou radu: ať jim dá z obou.
אלא עצה טובה קמ"ל דליתיב ליה מהאי דרכיך ומהאי דאשון הכא נמי עצה טובה קמ"ל דליתיב להו מתרוייהו
Vždyť jsme [už] vyložili, že Mišna není podle rabiho Elaje.
הא אוקימנא למתניתין דלא כר' אלעאי
Ale [pak]: jako u terumy potřebujeme prvotinu, jejíž zbytek je rozpoznatelný, tak i u prvotiny stříže [takovou], jejíž zbytek je rozpoznatelný? — Ano.
אי מה תרומה בעינן ראשית ששיריה ניכרין אף ראשית הגז ששיריה ניכרין אין
Vždyť jsme se učili: Kdo řekne: Celé mé humno je terumou a celé mé těsto je chalou, neřekl nic. Z toho plyne, že [řekne-li]: Celá má stříž je prvotinou, jeho slova platí. A učí se jinde: Neřekl nic.
והתנן האומר כל גרני תרומה וכל עיסתי חלה לא אמר כלום הא כל גזיי ראשית דבריו קיימין ותניא אידך לא אמר כלום
Neplyne z toho tedy, že toto je [názor] rabiho Elaje a tamto rabínů? Skutečně z toho plyne.
אלא לאו שמע מינה הא רבי אלעאי והא רבנן שמע מינה
Rav Nachman bar Jicchak řekl: Nyní se svět řídí podle těchto tří starců: podle rabiho Elaje v [otázce] prvotiny stříže, neboť se učí: Rabi Elaj říká: Prvotina stříže platí jen v zemi [Izraele];
אמר רב נחמן בר יצחק האידנא נהוג עלמא כהני תלת סבי כר' אלעאי בראשית הגז דתניא רבי אלעאי אומר ראשית הגז אינו נוהג אלא בארץ
podle rabiho Jehudy ben Betiry ve slovech Tóry, neboť se učí: Rabi Jehuda ben Betira říká: Slova Tóry nepřijímají nečistotu;
וכר' יהודה בן בתירה בדברי תורה דתניא ר' יהודה בן בתירה אומר אין דברי תורה מקבלין טומאה
a podle rabiho Jošiji v [otázce] smíšených druhů, neboť se učí: Rabi Jošija říká: Nikdy není vinen, dokud nezaseje pšenici, ječmen a hroznové jádro jedním hozením ruky.
וכר' יאשיה בכלאים דתניא רבי יאשיה אומר לעולם אין חייב עד שיזרע חטה ושעורה וחרצן במפולת יד:
Přísnější je [povinnost] plece atd. — Ať tedy učí: Přísnější je prvotina stříže, protože platí u smrtelně poraněných [terefa], což u darů neplatí!
חומר בזרוע [וכו']: וליתני חומר בראשית הגז שנוהג בטרפות מה שאין כן במתנות
Ravina řekl: Čí je to [učení]? Rabiho Šimona, neboť se učí: Rabi Šimon osvobozuje terefa od prvotiny stříže. Jaký je důvod rabiho Šimona? Odvozuje „dání“ – „dání“ z darů; jako u darů terefa ne, tak ani u prvotiny stříže terefa ne.
אמר רבינא הא מני ר' שמעון היא דתניא ר' שמעון פוטר את הטרפות מראשית הגז מאי טעמא דר' שמעון יליף נתינה נתינה ממתנות מה מתנות טרפה לא אף ראשית הגז נמי טרפה לא
Ale jestliže odvozuje „dání“ – „dání“ z darů, ať odvodí „dání“ – „dání“ z terumy: jako teruma v zemi ano a mimo zemi ne, tak i prvotina stříže v zemi ano a mimo zemi ne! Proč jsme se tedy učili: Prvotina stříže platí v zemi i mimo zemi?
ואי יליף נתינה נתינה ממתנות לילף נתינה נתינה מתרומה מה תרומה בארץ אין בחו"ל לא אף ראשית הגז נמי בארץ אין בחו"ל לא אלמה תנן ראשית הגז נוהג בארץ ובחוצה לארץ
Spíše toto je důvod rabiho Šimona: odvozuje „brav“ – „brav“ z desátku; jako u desátku terefa ne, tak ani u prvotiny stříže terefa ne.
אלא היינו טעמא דר"ש דיליף צאן צאן ממעשר מה מעשר טרפה לא אף ראשית הגז טרפה לא
A tam odkud to víme? Neboť je psáno: „vše, co projde pod holí“ (Lv 27,32) — s výjimkou terefa, která [pod holí] neprochází. — Ať odvodí „brav“ – „brav“ z prvorozeného: jako prvorozené [je svaté], i když je terefa, tak i prvotina stříže, i když je terefa!
והתם מנלן דכתיב (ויקרא כז, לב) כל אשר יעבור תחת השבט פרט לטרפה שאינה עוברת ולילף צאן צאן מבכור מה בכור אפי' טרפה אף ראשית הגז אפי' טרפה
Je rozumné, že to měl odvodit z desátku, protože [prvorozenství platí jen u] samců, [a i u] nečistých [zvířat],
מסתברא ממעשר הוה ליה למילף שכן זכרים טמאין
[desátek a prvotina stříže platí jen] u mnoha [zvířat, prvorozenství jen u toho, co otevírá] lůno,
במרובין מרחם
[prvorozenství platí i u] člověka, [desátek a prvotina stříže u] obyčejných [zvířat], [a prvorozenství bylo posvěceno už] před [Boží] řečí [na Sinaji].
אדם פשוט לפני הדבור
Naopak, měl to odvodit z prvorozeného, protože [desátek neplatí u zvířat] sirotka, [u zvířat] koupených,
אדרבה מבכור הוה ליה למילף שכן יתום שלקחו
[a u zvířat ve] společenství; [prvorozené i prvotina stříže] se dávají, [platí] v době [Chrámu i bez něj], [a připadají] kohenovi,
בשותפות נתנו בפני כהן
Originál: Chullin 136b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.