[a liší se] ve svatosti a v prodeji — a těchto [shod] je víc.
בקדושה ומכירה והנך נפישין
Chulin 137a חולין
Struktura debaty:Baraita 3Otázka 1Důkaz 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
[Rabi Šimon však] dává přednost [odvození] obyčejného z obyčejného.
פשוט מפשוט עדיף ליה:
Prvotina stříže platí jen u ovcí. Odkud to víme? Rav Chisda řekl: Plyne to z [výrazu] „stříž“ – „stříž“. Zde je psáno: „prvotinu stříže tvého bravu mu dáš“ (Dt 18,4), a tam je psáno: „a stříží mých ovcí se zahříval“ (Jb 31,20); jako tam ovce, tak i zde ovce.
ראשית הגז אינו נוהג אלא ברחלים: מנא הני מילי אמר רב חסדא אתיא גיזה גיזה כתיב הכא (דברים יח, ד) ראשית גז צאנך תתן לו וכתיב התם (איוב לא, כ) ומגז כבשי יתחמם מה להלן כבשים אף כאן כבשים
Ať odvodí „stříž“ – „stříž“ z prvorozeného, neboť se učí: „Nepracuj s prvorozeným svého býka a nestříhej prvorozené svého bravu“ (Dt 15,19). Mám jen býka u práce a brav u stříhání;
ונילף גיזה גיזה מבכור דתניא (דברים טו, יט) לא תעבוד בבכור שורך ולא תגוז בכור צאנך אין לי אלא שור בעבודה וצאן בגיזה
odkud [víme], že se to, co je řečeno o tomto, použije na ono, a to, co je řečeno o onom, na toto? Proto Písmo říká: „nepracuj“ a „nestříhej“.
מנין ליתן האמור של זה בזה ואת האמור של זה בזה ת"ל לא תעבוד ולא תגוז
Písmo říká: „mu dáš“ (Dt 18,4) — [aby to bylo vhodné] pro něj, a ne pro jeho pytel.
אמר קרא (דברים יח, ד) תתן לו ולא לשקו
Ale podle toho ať je zavázána kozí srst! — Potřebujeme stříhání, a to tu není.
אלא מעתה נוצה של עזים ליחייב בעינן גיזה וליכא
Od koho jsi tuto úvahu slyšel? Od rabiho Josiho. Vždyť rabi Josi uznává [povinnost] u věci, kde je to obvyklý způsob!
מאן שמעת ליה האי סברא ר' יוסי הא מודי ר' יוסי במידי דאורחיה
Spíše jak řekl rabi Jehošua ben Levi: „aby stál a sloužil“ (Dt 18,5) — věc vhodná ke službě; i zde věc vhodná ke službě.
אלא כדאמר ר' יהושע בן לוי (דברים יח, ה) לעמוד לשרת דבר הראוי לשירות הכא נמי דבר הראוי לשירות
K čemu tedy přichází „stříž“ – „stříž“? K tomu, co učil Tana ze školy rabiho Jišmaele, neboť Tana ze školy rabiho Jišmaele učil: Ovce, jejichž vlna je tvrdá, jsou osvobozeny od prvotiny stříže, jak je řečeno: „a stříží mých ovcí se zahříval“ (Jb 31,20).
אלא גיזה גיזה למאי אתא לכדתנא דבי ר' ישמעאל דתנא דבי ר' ישמעאל כבשים שצמרן קשה פטורים מראשית הגז שנאמר ומגז כבשי יתחמם
Učí se jedna [baraita]: Kdo stříhá kozy a [vlnu] ovcí vytrhává, je osvobozen. A učí se jiná: Kdo stříhá kozy, je osvobozen; a kdo [vlnu] ovcí vytrhává, je zavázán. To není obtíž: tohle [jsou] rabíni a tohle rabi Josi.
תני חדא גוזז את העזים ושוטף את הרחלים פטור ותניא אידך הגוזז את העזים פטור ושוטף את הרחלים חייב לא קשיא הא רבנן והא ר' יוסי
Neboť se učí: „paběrky tvé žně“ (Lv 19,9) — a ne paběrky [při] otrhávání. Rabi Josi říká: Paběrek je jen to, co [upadne] kvůli žni.
דתניא (ויקרא יט, ט) לקט קצירך ולא לקט קיטוף ר' יוסי אומר אין לקט אלא הבא מחמת קציר
Rabi Josi — to je [totéž, co] první Tana! Celé je to [učení] rabiho Josiho a učí se takto: neboť rabi Josi říká: Paběrek je jen to, co [upadne] kvůli žni.
ר' יוסי היינו ת"ק כולה ר' יוסי היא והכי קתני שר' יוסי אומר אין לקט אלא הבא מחמת קציר
Rav Acha, syn Ravy, řekl Rav Ašimu: Rabi Josi uznává [povinnost] u věci, kde je to obvyklý způsob, neboť se učí: Rabi Josi říká: „Žeň“ — mám jen žeň; odkud [víme o tom], kdo vykořeňuje?
א"ל רב אחא בריה דרבא לרב אשי מודה ר' יוסי במידי דאורחיה דתניא ר' יוסי אומר קציר אין לי אלא קציר עוקר מנין
Proto Písmo říká: „žnout“ (Lv 19,9). Odkud [o tom], kdo vytrhává? Proto Písmo říká: „když žneš“ (Lv 23,22).
ת"ל (ויקרא יט, ט) לקצור תולש מנין ת"ל (ויקרא כג, כב) בקוצרך
Ravina řekl Rav Ašimu: I my jsme se to učili: Záhony cibule mezi zeleninou — rabi Josi říká: Kraj [pole se dává] z každého jednotlivého; a mudrci říkají: z jednoho za všechny.
אמר ליה רבינא לרב אשי אף אנן נמי תנינא מלבנות בצלים שבין הירק ר' יוסי אומר פאה מכל אחד ואחד וחכמים אומרים מאחת על הכל:
A kolik je „mnoho“. Pro Bejt Šamaj je to v pořádku: i dvě se nazývají „brav“. Ale jaký je důvod Bejt Hilel?
וכמה הוא מרובה: בשלמא לב"ש תרתי נמי איקרו צאן אלא לב"ה מ"ט
Rav Kahana řekl: Písmo říká: „připravených“ (1S 25,18) — které konají dvě přikázání: prvotinu stříže a dary. — Řekni [raději]: prvorozenství a dary!
אמר רב כהנא אמר קרא (שמואל א כה, יח) עשויות שעושות ב' מצות ראשית הגז ומתנות אימא בכורה ומתנות
Což jedna [ovce] není k prvorozenství zavázána? — A podle tvé úvahy: což jedna není zavázána k darům? Spíše řekl Rav Aši: „Připravených“ — které podněcují své majitele a říkají jim: Vstaň a vykonej přikázání.
בכורה חדא מי לא מיחייבא ולטעמיך מתנות חדא מי לא מיחייבא אלא אמר רב אשי עשויות שמעשות את בעליהן ואומרות לו קום עשה מצוה
Učí se: [Učenci] ze školy rabiho Jišmaele, syna rabiho Josiho, říkají jménem jeho otce: Čtyři, jak je řečeno: „a čtyři [kusy] bravu za jehně“ (Ex 21,37).
תניא דבי רבי ישמעאל בר' יוסי אומר משום אביו ארבע שנאמר (שמות כא, לז) וארבע צאן תחת השה
Učí se: Rabi řekl: I kdyby jejich slova byla slovy Tóry a slova syna velikého muže [rabiho Josiho] tradicí, poslouchali bychom slova syna velikého muže; tím spíše, když jejich slova jsou slovy tradice [z Proroků] a slova syna velikého muže slovy Tóry.
תניא אמר רבי אלמלא דבריהן דברי תורה ודברי בריבי קבלה אנן דברי בריבי שומעין וכל שכן שדבריהם דברי קבלה ודברי בריבי דברי תורה
Vždyť Mistr řekl: Třetí rozhodnutí nerozhoduje!
והאמר מר אין הכרעה שלישית מכרעת
Originál: Chullin 137a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.