MIŠNA: Vzpurný a neposlušný syn (ben sorer u-more) – odkdy se stává vzpurným a neposlušným synem?
מתני׳ בן סורר ומורה מאימתי נעשה בן סורר ומורה
Sanhedrin 68b סנהדרין
Od chvíle, kdy mu narostou dva chloupky, dokud ho [vousy] neobklopí dolní vous – a ne horní, ale mudrci mluvili slušnými slovy. Neboť je řečeno: „Bude-li mít muž syna“ (Dt 21,18) – syna, a ne dceru; syna, a ne muže. Nezletilý je osvobozen, protože ještě nevstoupil do [povinnosti] přikázání.
משיביא שתי שערות ועד שיקיף זקן התחתון ולא העליון אלא שדברו חכמים בלשון נקיה שנאמר (דברים כא, יח) כי יהיה לאיש בן בן ולא בת בן ולא איש קטן פטור שלא בא לכלל מצות:
GEMARA: Odkud víme, že nezletilý je osvobozen? Odkud víme? Jak [Mišna] učí, důvodem je, že ještě nevstoupil do [povinnosti] přikázání! A dále, kde jsme kdy našli, že by Písmo [nezletilého] trestalo, aby zde bylo třeba verše k jeho osvobození?
גמ׳ קטן מנלן דפטור מנלן כדקתני טעמא שלא בא לכלל מצות ותו היכא אשכחן דענש הכתוב דהכא ליבעי קרא למיפטריה
Takto říkáme: Cožpak je vzpurný a neposlušný syn popraven za svůj hřích? Je popraven kvůli tomu, čím skončí. A protože je popraven kvůli tomu, čím skončí, [měl by být popraven] i nezletilý. A dále: „syn“ – a ne muž; [z toho] plyne [i] nezletilý.
אנן הכי קאמרינן אטו בן סורר ומורה על חטאו נהרג על שם סופו נהרג וכיון דעל שם סופו נהרג אפילו קטן נמי ועוד בן ולא איש קטן משמע
Rav Jehuda řekl jménem Rava: Protože verš praví: „Bude-li mít muž syna“ – syna, který je blízko mužné síly.
אמר רב יהודה אמר רב דאמר קרא וכי יהיה לאיש בן בן הסמוך לגבורתו של איש:
„Dokud ho neobklopí dolní vous“ atd. Rabi Chija učil: Dokud [chloupky] neobklopí korunu (žalud). Když přišel Rav Dimi, řekl: Obklopení údu, a ne obklopení varlat.
ועד שיקיף זקן התחתון כו': תני רבי חייא עד שיקיף עטרה כי אתא רב דימי אמר הקפת גיד ולא הקפת ביצים
Rav Chisda řekl: Zplodil-li nezletilý [syna], jeho syn se nestává vzpurným a neposlušným synem, neboť je řečeno: „Bude-li mít muž syna“ – muž syna, a ne syn syna. Toto je ale potřeba pro [výklad] Rava Jehudy jménem Rava? Je-li tomu tak, ať verš praví „bude-li syn muži“; co [znamená] „bude-li mít muž syna“? Z toho vyvoď [výklad] Rava Chisdy.
אמר רב חסדא קטן שהוליד אין בנו נעשה בן סורר ומורה שנא' כי יהיה לאיש בן לאיש בן ולא לבן בן האי מיבעי ליה לכדרב יהודה אמר רב א"כ לימא קרא כי יהיה בן לאיש מאי כי יהיה לאיש בן ש"מ לכדרב חסדא
Ale řekni, že celé to přichází právě pro toto? Je-li tomu tak, ať verš praví „syn muže“; co [znamená] „mít muž syna“? Z toho vyvoď obojí.
ואימא כוליה להכי הוא דאתא אם כן נימא קרא בן איש מאי לאיש בן שמע מינה תרתי
A [Rav Chisda] je ve sporu s Rabou, neboť Raba řekl: Nezletilý neplodí, neboť je řečeno: „Nemá-li muž příbuzného zástupce (goel)“ (Nu 5,8). A je snad v Izraeli člověk, který nemá příbuzného zástupce?
ופליגא דרבה דאמר רבה קטן אינו מוליד שנא' (במדבר ה, ח) אם אין לאיש גואל וכי יש לך אדם בישראל שאין לו גואל
Nýbrž Písmo hovoří o [vrácení věci] uloupené proselytovi [který zemřel bez dědiců].
אלא בגזל הגר הכתוב מדבר
Originál: Sanhedrin 68b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.