jsem hoden!“ To je námitka [nerozřešená].
חזינא קשיא
Bava mecia 106b בבא מציעא
Struktura debaty:Mišna 2Baraita 1Otázka 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Učí se jedna [baraita]: Poprvé a podruhé [když kobylky sežerou úrodu] ji [nájemce] zaseje [znovu], potřetí ji nezaseje. A učí se jiná: Potřetí ji zaseje, počtvrté ji nezaseje. To není rozpor: tato je podle Rabiho, tamta podle Rabana Šimona ben Gamliela.
תני חדא פעם ראשונה ושניה זורעה ושלישית אינו זורעה ותניא אידך שלישית זורעה רביעית אינו זורעה לא קשיא הא כרבי הא כרשב"ג
Tato podle Rabiho, který říká, že dvakrát vytváří chazaku [ustálenou předpoklad]; tamta podle Rabana Šimona ben Gamliela, který říká, že třikrát vytváří chazaku.
הא כרבי דאמר בתרי זימני הוי חזקה הא כרשב"ג דאמר בתלת זימני הוי חזקה
Reš Lakiš řekl: Učili [to] jen tehdy, když [pole] zasel, vzešlo, a sežraly je kobylky; ale zasel-li a nevzešlo, majitel půdy mu může říci: „Po celou dobu setí jdi a zasévej znovu.“ A dokdy? Rav Papa řekl: Dokud se pachtýři nevracejí z pole a Kima [Plejády] stojí nad jejich hlavami.
אמר ריש לקיש לא שנו אלא שזרעה וצמחה ואכלה חגב אבל זרעה ולא צמחה מצי אמר ליה בעל הקרקע כל ימי זרע זרעא לה ואזיל ועד אימת אמר רב פפא עד דאתו אריסי מדברא וקיימא כימה ארישייהו
Namítají [z baraity]: Raban Šimon ben Gamliel říká jménem rabi Meira, a tak říkal rabi Šimon ben Menasja podle jeho slov: Polovina tišri, marchešvan a polovina kislevu – setí;
מיתיבי רשב"ג משום ר"מ אומר וכן היה רבי שמעון בן מנסיא אומר כדבריו חצי תשרי מרחשון וחצי כסליו זרע
polovina kislevu, tevet a polovina švatu – zima; polovina švatu, adar a polovina nisanu – chlad; polovina nisanu, ijar a polovina sivanu – žeň; polovina sivanu, tamuz a polovina avu – léto; polovina avu, elul a polovina tišri – vedro.
חצי כסליו טבת וחצי שבט חורף חצי שבט אדר וחצי ניסן קור חצי ניסן אייר וחצי סיון קציר חצי סיון תמוז וחצי אב קיץ חצי אב אלול וחצי תשרי חום
Rabi Jehuda počítá od tišri, rabi Šimon počítá od marchešvanu.
רבי יהודה מונה מתשרי ר"ש מונה ממרחשון
Kdo je nejshovívavější ze všech? Rabi Šimon – a ani ten neříká tak mnoho [až do Plejád v nisanu]! To není rozpor: zde je případ, kdy je od něj přijal na ranou setbu; tam, kdy je od něj přijal na pozdní setbu.
מאן מיקל בכולהו ר' שמעון וכולי האי לא קאמר לא קשיא הא דקבלה מיניה בחרפי הא דקבלה מיניה באפלי:
„Rabi Jehuda říká: Jestliže je od něj přijal za peníze“: Jeden muž přijal pole, aby na něm sel česnek, na břehu Starého královského kanálu, za zuzy. Starý královský kanál se zanesl. Přišel před Ravu. Řekl mu: Starý královský kanál se obvykle nezanáší; je to pohroma celé země. Jdi [majiteli] a sniž mu.
רבי יהודה אומר אם קבלה ממנו במעות: ההוא גברא דקביל ארעא למיזרעה בהו תומי אגודא דנהר מלכא סבא בזוזי איסתכר נהר מלכא סבא אתא לקמיה דרבא אמר ליה נהר מלכא סבא לא עביד דמיסכר מכת מדינה היא זיל נכי ליה
Řekli mudrci Ravovi: Vždyť jsme se učili: „Rabi Jehuda říká: Jestliže je od něj přijal za peníze, v žádném případě mu nesnižuje z jeho nájmu!“ Řekl jim: Nikdo nebere ohled na [názor] rabi Jehudy.
אמרו ליה רבנן לרבא הא אנן תנן ר' יהודה אומר אם קבלה הימנו במעות בין כך ובין כך אינו מנכה לו מן חכורו אמר להו לית דחש לה לדר' יהודה:
MIŠNA: Kdo přijme pole od svého druha za deset korů pšenice ročně, a [úroda] byla postižena, dá mu z ní. Byla-li jeho pšenice krásná, nesmí mu říci: „Hle, koupím [pro tebe] na trhu“, nýbrž mu dá z ní.
מתני׳ המקבל שדה מחבירו בעשרה כור חטים לשנה ולקתה נותן לו מתוכה היו חטיה יפות לא יאמר לו הריני לוקח מן השוק אלא נותן לו מתוכה:
GEMARA: Jeden muž přijal pole na vojtěšku za kory ječmene. Vypěstoval vojtěšku, zoral pole, zasel na něm ječmen, a ten ječmen byl postižen. Rav Chaviva ze Sury na Eufratu poslal [otázku] k Ravinovi: V takovém případě, jak to je? Podobá se to [případu] „byla-li postižena, dá mu z ní“, nebo ne?
גמ׳ ההוא גברא דקביל ארעא לאספסתא בכורי דשערי עבדא אספסתא וחרשה וזרעה שערי ולקו הני שערי שלחה רב חביבא מסורא דפרת לקמיה דרבינא כי האי גונא מאי כי לקתה נותן לו מתוכה דמי או לא
Odpověděl mu: Copak je to podobné? Tam půda nesplnila poslání svého pána; zde půda splnila poslání svého pána [vojtěška se urodila].
אמר ליה מי דמי התם לא עבדא ארעא שליחותא דמרה הכא עבדא ארעא שליחותא דמרה
Jeden muž přijal sad od svého druha za deset sudů vína. To víno zkyslo. Rav Kahana se domníval, že je to jako v naší Mišně: „Byla-li postižena, dá mu z ní.“ Řekl mu Rav Aši: Copak je to podobné? Tam půda nesplnila poslání; zde půda splnila poslání [hrozny byly dobré a víno zkyslo až potom].
ההוא גברא דקבל פרדס מחבריה בעשר דני חמרא תקיף ההוא חמרא סבר רב כהנא למימר היינו מתני' לקתה נותן לו מתוכה אמר ליה רב אשי מי דמי התם לא עבדא ארעא שליחותא הכא עבדא ארעא שליחותא
A Rav Aši souhlasí [že dá z ní] u hroznů, které zčervivěly, a u pole, které bylo postiženo ve snopech.
ומודה רב אשי בעינבי דכדום ובשדה שלקתה בעומריה:
MIŠNA: Kdo přijme pole od svého druha, aby na něm sel ječmen, nesmí na něm sít pšenici; [přijal-li je na] pšenici, smí na něm sít ječmen. Raban Šimon ben Gamliel [to] zakazuje. [Přijal-li je na] obilí, nesmí na něm sít luštěniny; [na] luštěniny, smí na něm sít obilí. A Raban Šimon ben Gamliel [to] zakazuje.
מתני׳ המקבל שדה מחבירו לזרעה שעורים לא יזרענה חטים חטים יזרענה שעורים רשב"ג אוסר תבואה לא יזרענה קטנית קטנית יזרענה תבואה ורשב"ג אוסר:
GEMARA: Řekl Rav Chisda: Jaký je důvod Rabana Šimona ben Gamliela? Neboť je psáno: „Zbytek Izraele nebude páchat křivdu ani mluvit lež a v jejich ústech se nenajde jazyk lstivý“ (Sf 3,13).
גמ׳ א"ר חסדא מ"ט דרשב"ג דכתיב (צפניה ג, יג) שארית ישראל לא יעשו עולה ולא ידברו כזב ולא ימצא בפיהם לשון תרמית
Namítají [z baraity]: Sbírka na Purim [je] pro Purim, a nedbá se v té věci přesnosti; a chudý nesmí si z ní vzít řemínek na svůj sandál, leda by [to] bylo ujednáno v přítomnosti obyvatel města. [To jsou] slova rabi Jaakova, který [to] řekl jménem rabi Meira. Raban Šimon ben Gamliel
מיתיבי מגבת פורים לפורים ואין מדקדקין בדבר ואין העני רשאי ליקח מהן רצועה לסנדלו אא"כ התנה במעמד אנשי העיר דברי רבי יעקב שאמר משום ר"מ רשב"ג
Originál: Bava Metzia 106b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.