může od [koupě] odstoupit; jakmile se ho ujal, nemůže odstoupit, neboť [Reuven] mu řekne: „Koupil jsi pytel uzlů, a přijal jsi [to].“ Odkdy je to ujetí? Odkdy šlápne na jeho meze.
יכול לחזור בו משהחזיק בה אינו יכול לחזור בו דא"ל חייתא דקטרי סברת וקבלת מאימתי הויא חזקה מכי דייש אמצרי
Bylo řečeno: Kdo prodá pole svému druhovi a ukáže se, že nebylo jeho – Rav řekl: [Kupec] má [nárok na] peníze a má [nárok na] zhodnocení. A Šmuel řekl: Na peníze nárok má, na zhodnocení nárok nemá.
איתמר המוכר שדה לחבירו ונמצאת שאינה שלו רב אמר יש לו מעות ויש לו שבח ושמואל אמר מעות יש לו שבח אין לו
Ptali se Rav Huny: Co [platí], když mu [prodávající] výslovně uvedl zhodnocení? Je důvodem Šmuela to, že zhodnocení neuvedl, a zde ho přece uvedl? Anebo je snad důvodem Šmuela to, že protože nemá pozemek, vypadá to jako úrok? Řekl jim: „Ano“ i „ne“, a bylo to v jeho rukou nejisté.
בעו מיניה מרב הונא פירש לו את השבח מהו טעמא דשמואל משום דלא פירש שבחא והכא הא פירש לה או דלמא טעמיה דשמואל כיון דלית ליה קרקע מחזי כרבית א"ל אין ולאו ורפיא בידיה
Bylo řečeno: Řekl Rav Nachman jménem Šmuela: Na peníze nárok má, na zhodnocení nárok nemá, i když mu výslovně uvedl zhodnocení. Jaký je důvod? Protože pozemek nemá, je to [jako by] stál a bral odměnu za své peníze.
איתמר אמר רב נחמן אמר שמואל מעות יש לו שבח אין לו אע"פ שפירש לו את השבח מאי טעמא כיון דקרקע אין לו שכר מעותיו עומד ונוטל
Rava namítl Rav Nachmanovi: Nevymáhá se [náhrada] za požitky z plodů, za zhodnocení pozemků, ani za výživu manželky a dcer ze zastaveného majetku, kvůli nápravě světa.
איתיביה רבא לרב נחמן אין מוציאין לאכילת פירות ולשבח קרקעות ולמזון האשה והבנות מנכסים משועבדים מפני תיקון העולם
Ze zastaveného majetku se nevymáhá, ale ze svobodného se vymáhá; a přesto se učí [náhrada] za zhodnocení pozemků. Copak ne [v případě] kupce od lupiče?
ממשעבדי הוא דלא מפקינן הא מבני חורין מפקינן וקתני מיהא לשבח קרקעות מאי לאו בלוקח מגזלן
Jestliže u věřitele, řekni první část: „Nevymáhá se [náhrada] za požitky z plodů“ – a jestliže u věřitele, copak věřitel má [nárok na] plody? Vždyť Šmuel řekl: Věřitel vymáhá zhodnocení – zhodnocení ano, ale plody ne!
אי בבעל חוב אימא רישא אין מוציאין לאכילת פירות ואי בבעל חוב בעל חוב מי אית ליה פירי והאמר שמואל בעל חוב גובה את השבח שבח אין אבל פירות לא
Spíše je samozřejmé, [že jde] o lupiče a okradeného; a protože první část [se týká] lupiče a okradeného, i poslední část [se týká] lupiče a okradeného.
Ale vždyť se učí takto: „Za zhodnocení pozemků – jak [to]? Uloupil-li [někdo] pole svému druhovi a [pole] je mu odňato; když [okradený] vymáhá, vymáhá jistinu ze zastaveného majetku a zhodnocení vymáhá ze svobodného majetku.“
והא לא תני הכי לשבח קרקעות כיצד הרי שגזל שדה מחבירו והרי היא יוצאה מתחת ידו כשהוא גובה גובה את הקרן מנכסים משועבדים ושבח גובה מנכסים בני חורין
Jaký je to případ? Pokud řekneš, jak se učí [doslova] – od koho vymáhá lupič? Spíše copak ne [případ], kdy uloupil pole svému druhovi, prodal ho jinému a [ten] ho zhodnotil?
היכי דמי אילימא כדקתני גזלן ממאן גבי אלא לאו כגון שגזל שדה מחבירו ומכרה לאחר והשביחה
Pojď a slyš: „Za požitky z plodů – jak [to]? Uloupil-li [někdo] pole svému druhovi a [pole] je mu odňato; když [okradený] vymáhá, vymáhá jistinu ze zastaveného majetku a plody vymáhá ze svobodného majetku.“
ת"ש לאכילת פירות כיצד הרי שגזל שדה מחבירו והרי היא יוצאה מתחת ידו כשהוא גובה גובה את הקרן מנכסים משועבדים ופירות גובה מנכסים בני חורין
Jaký je to případ? Pokud řekneš, jak se učí [doslova] – od koho vymáhá lupič? Spíše copak ne [případ], kdy uloupil pole svému druhovi, prodal ho jinému a [ten] ho zhodnotil?
היכי דמי אילימא כדקתני גזלן ממאן גבי אלא לאו כגון שגזל שדה מחבירו ומכרה לאחר והשביחה
Řekl Rava: Čím se zde zabýváme? Například když uloupil pole svému druhovi [plné plodů], snědl plody a vykopal v něm jámy, příkopy a jeskyně. Přijde-li okradený vymáhat jistinu, vymáhá ji ze zastaveného majetku; přijde-li okradený vymáhat plody, vymáhá je ze svobodného majetku.
אמר רבא הכא במאי עסקינן כגון שגזל שדה מחבירו [מלאה פירות ואכל את הפירות וחפר בה בורות שיחין ומערות בא נגזל לגבות קרן גובה מנכסים משועבדים בא נגזל לגבות פירות גובה מנכסים בני חורין
Originál: Bava Metzia 14b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.