Beca 36b ביצה

Babylonský talmud · Moed – Svátky · list 36b · 18 segmentů

Struktura debaty:Mišna 1 Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.

nýbrž řekni: „jen ať z něj neudělá past“. To je zřejmé! Mohl bys říci: [Pokud je to něco,] čím se tento druh chytá, je to zakázáno, [ale čím se] tento druh nechytá, je to dovoleno; proto nás to učí.

אלא אימא ובלבד שלא יעשנה מצודה פשיטא מהו דתימא במינו נצוד אסור שלא במינו נצוד מותר קמ"ל

Rav Aši řekl: Učí se snad „v letních dnech a v deštivých dnech“? Učí se „v horku kvůli horku a v dešti kvůli dešti“ – [tedy] ve dnech nisanu a tišri, kdy je horko i déšť a je [v úlu] med.

רב אשי אמר מי קתני בימות החמה ובימות הגשמים בחמה מפני החמה ובגשמים מפני הגשמים קתני ביומי ניסן וביומי תשרי דאיכא חמה ואיכא גשמים ואיכא דבש:

„A o šabatu se smí postavit nádoba pod zatékající vodu.“ Bylo učeno: Naplní-li se nádoba, vylije ji a postaví znovu, a nemusí se zdržet.

ונותנין כלי תחת הדלף בשבת: תנא אם נתמלא הכלי שופך ושונה ואינו נמנע

Do Abajeho mlýnice zatékalo. Přišel před Rabu. Řekl mu: Jdi, přenes tam své lůžko, aby to [zatékající voda] bylo jako nádoba s výkaly, a vynes ji.

בי רחיא דאביי דלוף אתא לקמיה דרבה אמר ליה זיל עייליה לפוריך להתם דלהוי כגרף של רעי ואפקיה

Abaje seděl a dělalo mu to potíže: Copak se smí nádoba s výkaly vytvářet od počátku? Mezitím se Abajeho mlýnice zřítila. Řekl: Zasloužil jsem si to, protože jsem přestoupil slovo mistra.

יתיב אביי וקא קשיא ליה וכי עושין גרף של רעי לכתחלה אדהכי נפל בי רחיא דאביי אמר תיתי לי דעברי אדמר

Šmuel řekl: Nádobu s výkaly a nádobu s močí je dovoleno vynést na smetiště; a když ji vrací, dá do ní vodu a vrátí ji.

אמר שמואל גרף של רעי ועביט של מימי רגלים מותר להוציאן לאשפה וכשהוא מחזירו נותן בו מים ומחזירו

Vyvodili z toho: Nádobu s výkaly [smí vynést] spolu s nádobou, ale [výkaly] samotné ne. Pojď a slyš: V Rav Ašiho skladu koření byla nalezena myš. Rav Aši jim řekl: Vezměte ji za ocas a vyneste ji.

סבור מינה גרף של רעי אגב מנא אין בפני עצמו לא ת"ש דההוא עכברתא דאשתכח בי אספרמקי דרב אשי אמר להו רב אשי נקטה בצוציתה ואפקוה:

MIŠNA: Za cokoli je člověk vinen o šabatu, ať kvůli rabínskému zákazu, kvůli dobrovolnému úkonu, či kvůli přikázání, je za to vinen i ve svátek.

מתני׳ כל שחייבין עליו משום שבות משום רשות משום מצוה בשבת חייבין עליו ביו"ט

A toto jsou [zákazy] kvůli rabínskému zákazu: nešplhá se na strom, nejezdí se na zvířeti, neplave se po vodě, netleská se, nebije se [rukou o bok] a netančí se.

ואלו הן משום שבות לא עולין באילן ולא רוכבין על גבי בהמה ולא שטין על פני המים ולא מטפחין ולא מספקין ולא מרקדין

A toto jsou [zákazy] kvůli dobrovolnému úkonu: nesoudí se, nezasnubuje se, nevykonává se chalica ani levirátní sňatek.

ואלו הן משום רשות לא דנין ולא מקדשין ולא חולצין ולא מיבמין

A toto jsou [zákazy] kvůli přikázání: nezasvěcuje se [Chrámu], neodhaduje se [cena osoby ke slibu], nezasvěcuje se klatbou a neodděluje se teruma ani desátek.

ואלו הן משום מצוה לא מקדישין ולא מעריכין ולא מחרימין ולא מגביהין תרומה ומעשר

To vše řekli o svátku, tím spíše [platí] o šabatu. Mezi svátkem a šabatem není rozdíl, kromě přípravy jídla.

כל אלו ביו"ט אמרו קל וחומר בשבת אין בין יו"ט לשבת אלא אוכל נפש בלבד:

GEMARA: „Nešplhá se na strom“ – nařízení, aby [něco] neutrhl.

גמ׳ לא עולין באילן גזרה שמא יתלוש

„A nejezdí se na zvířeti“ – nařízení, aby nevyjel za šabatovou hranici. Plyne z toho, že hranice jsou z Tóry? Spíše je to nařízení, aby neuřízl prut.

ולא רוכבין על גבי בהמה גזרה שמא יצא חוץ לתחום שמע מינה תחומין דאורייתא אלא גזרה שמא יחתוך זמורה

„A neplave se po vodě“ – nařízení, aby si nevyrobil plovák pro plavce.

ולא שטין על פני המים גזרה שמא יעשה חבית של שייטין:

„Netleská se, nebije se [o bok] a netančí se“ – nařízení, aby neopravil hudební nástroj.

ולא מטפחין ולא מספקין ולא מרקדין: גזרה שמא יתקן כלי שיר:

„A toto jsou [zákazy] kvůli dobrovolnému úkonu: nesoudí se.“ Ale vždyť koná přikázání! Je to třeba jen tam, kde je někdo lepší než on.

ואלו הן משום רשות לא דנין: והא מצוה קעביד לא צריכא דאיכא דעדיף מיניה:

„A nezasnubuje se.“ Ale vždyť koná přikázání! Je to třeba jen [pro případ],

ולא מקדשין: והא מצוה קעביד לא צריכא

Originál: Beitzah 36b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.