A Abaje zastává názor, že jeho ruka je jako její ruka.
וקסבר אביי ידו כידה
Jevamot 39a יבמות
Řekl mu Rava: Připadl-li jí [majetek], když byla pod [mocí] manžela, nikdo nepopírá, že jeho ruka má přednost před její rukou!
א"ל רבא אי דנפלי לה כשהיא תחתיו דבעל דכ"ע לא פליגי דידו עדיפא מידה
Nýbrž jak tak i tak [jde o případ], kdy jí připadl, když čekala na levira: první část, kdy s ní [levir] neučinil maamar, poslední část, kdy s ní učinil maamar.
אלא אידי ואידי דנפלו לה כשהיא שומרת יבם רישא דלא עבד בה מאמר סיפא דעבד בה מאמר
A Rava zastává názor, že maamar podle Bejt Šamaj činí z ní jistě zasnoubenou a pochybně vdanou: jistě zasnoubenou, aby [její] spoluženu vytlačila [z levirátu], a pochybně vdanou, aby se dělil o majetek.
וקסבר רבא מאמר לב"ש עושה ודאי ארוסה וספק נשואה ודאי ארוסה לדחות בצרה וספק נשואה לחלוק בנכסים
Ve jménu rabiho Elazara bylo řečeno [, že halacha je] podle Ravy, a ve jménu rabiho Josiho, syna rabiho Chaniny, bylo řečeno [, že je] podle Abajeho.
איתמר משמיה דר' אלעזר כוותיה דרבא ואיתמר משמיה דרבי יוסי ברבי חנינא כוותיה דאביי
Opravdu to rabi Elazar řekl? Vždyť rabi Elazar řekl: Maamar podle Bejt Šamaj nabývá [ženu] jen k tomu, aby vytlačila spoluženu, a nic víc!
ומי אמר רבי אלעזר הכי והא אמר רבי אלעזר מאמר לב"ש אינה קונה אלא לדחות בצרה בלבד
Obrať [to]. A chceš-li, řekni: Vskutku to neobracej. Rabi Elazar ti řekne: Když jsem říkal, že jí nestačí rozvodný list, nýbrž je třeba také chalica – [tím jsem řekl, že ji nabývá] k dělení majetku? Řekl jsem snad, že ji nenabývá?
איפוך ואי בעית אימא לעולם לא תיפוך אמר לך רבי אלעזר כי אמרי אנא דלא סגי לה בגט אלא דבעי נמי חליצה לחלוק בנכסים דלא קני מי אמרי
Řekl Rav Papa: Z přesného znění mišny [plyne názor] podle Abajeho, ačkoli je potíž s [případem], kdy zemřela.
אמר רב פפא דיוקא דמתניתין כוותיה דאביי ואע"ג דקשיא מתה
Neboť se učí: majetek, který s ní vchází a vychází. Co je to, co vchází, a co, co vychází? Což ne to, co vchází do moci manžela a vychází z moci manžela do moci otce?
דקתני נכסים הנכנסים ויוצאים עמה מאי נכנסין ומאי יוצאין לאו נכנסין לרשות הבעל ויוצאים מרשות הבעל לרשות האב
Ačkoli je potíž s [případem], kdy zemřela: místo aby se přeli o samotnou podstatu a po její smrti, ať se přou za jejího života a o výnosy!
ואע"ג דקשיא מתה אדמפלגי בגופה ולאחר מיתה לפלגו בחייה ולפירות
A nic víc.
ותו לא מידי:
Vzal-li si ji, je jako [jeho manželka atd.]: K jaké halaše [je to řečeno]? Řekl rabi Josi bar Chanina: Aby se řeklo, že se s ní může rozvést rozvodným listem a znovu si ji vzít.
כנסה הרי היא כו': למאי הלכתא א"ר יוסי בר חנינא לומר שמגרשה בגט ומחזירה
Že se s ní může rozvést rozvodným listem – to je přece zřejmé! Mohlo by tě napadnout: Protože je psáno: „Vezme si ji za ženu a vykoná s ní levirát“ (Dt 25,5), [Milosrdný říká, že] na ní stále lpí levirát prvního [manžela], takže [je propuštěna] chalicou ano, rozvodným listem ne. Proto nás to učí.
מגרשה בגט פשיטא סד"א הואיל וכתיב (דברים כה, ה) ולקחה לו לאשה ויבמה אמר רחמנא ועדיין יבומי הראשון עליה בחליצה אין בגט לא קמ"ל
Že si ji může znovu vzít – to je přece zřejmé! Mohlo by tě napadnout: Přikázání, které na něho Milosrdný vložil, vykonal; nyní se na ni vztahuje zákaz manželky bratra. Proto nás to učí.
מחזירה פשיטא סד"א מצוה דרמיא רחמנא עליה עבדה השתא תיקום עליה באיסור אשת אח קמ"ל
Ale řekni, že je tomu skutečně tak! Verš praví: „Vezme si ji za ženu“ – jakmile si ji vzal, je jako jeho manželka ve všem.
ואימא הכי נמי אמר קרא ולקחה לו לאשה כיון שלקחה הרי היא כאשתו לכל דבר:
Jen s tím, že její ketuba [vázne atd.]: Jaký je důvod? Ženu mu dali z nebes.
ובלבד שתהא כתובתה כו': מ"ט אשה הקנו לו מן השמים
A nemá-li [ketubu] od prvního, ustanovili jí [ketubu] od druhého, aby pro něho nebylo snadné ji propustit.
ואי לית לה מן הראשון תקינו לה משני כדי שלא תהא קלה בעיניו להוציאה:
MIŠNA: Přikázání vykonat levirát spočívá na nejstarším [bratrovi]. Nechce-li, obcházejí všechny bratry. Nechtějí-li, vracejí se k nejstaršímu a říkají mu: Přikázání spočívá na tobě – buď vykonej chalicu, nebo levirát.
מתני׳ מצוה בגדול לייבם לא רצה מהלכין על כל האחין לא רצו חוזרין אצל גדול ואומרים לו עליך מצוה או חלוץ או ייבם
Odkázal-li [věc] na nezletilého, až dospěje, nebo na staršího, až se vrátí ze zámoří, nebo na hluchoněmého či duševně nesvéprávného, neposlouchají ho, nýbrž mu říkají: Přikázání spočívá na tobě – buď vykonej chalicu, nebo levirát.
תלה בקטן עד שיגדיל או בגדול עד שיבא ממדינת הים או חרש או שוטה אין שומעין לו אלא אומרים לו עליך מצוה או חלוץ או ייבם:
GEMARA: Bylo řečeno: Soulož mladšího a chalica staršího – o tom se přou rabi Jochanan a rabi Jehošua ben Levi. Jeden říká: Soulož mladšího má přednost. A druhý říká: Chalica staršího má přednost.
גמ׳ איתמר ביאת קטן וחליצת גדול פליגי בה ר' יוחנן ור' יהושע בן לוי חד אמר ביאת קטן עדיפא וחד אמר חליצת גדול עדיפא
Kdo říká, že soulož mladšího má přednost – protože přikázání [spočívá především] v levirátu. A kdo říká, že chalica staršího má přednost – tam, kde je starší, není soulož mladšího ničím.
מאן דאמר ביאת קטן עדיפא דהא מצוה בייבום ומאן דאמר חליצת גדול עדיפא במקום גדול ביאת קטן לאו כלום היא
Učili jsme se: Nechce-li, obcházejí všechny bratry. Což ne: nechce vykonat levirát, nýbrž [jen] chalicu, a učí se, že jdou k bratrům? Z toho plyne, že soulož mladšího má přednost.
תנן לא רצה מחזירין על כל האחין מאי לאו לא רצה לייבם אלא לחלוץ וקתני מהלכין אצל האחין שמע מינה ביאת קטן עדיפא
Ne: nechce ani chalicu, ani levirát. Obdobně u bratrů: nechtějí ani chalicu, ani levirát. Proč se vracejí ke staršímu? Aby ho přinutili! Ať přinutí je! – Protože přikázání spočívá na něm, nutíme jeho.
לא לא רצה לחלוץ ולא לייבם דכוותה גבי האחין לא רצו לא לחלוץ ולא לייבם אמאי חוזרים אצל הגדול למיכפייה לכפייה לדידהו כיון דמצוה עליה דידיה רמיא לדידיה כייפינן
Učili jsme se: Odkázal-li [věc] na nezletilého, až dospěje, neposlouchají ho. A má-li soulož mladšího přednost, proč ho neposlouchají? Ať počkáme – snad dospěje a vykoná levirát!
תנן תלה בקטן עד שיגדיל אין שומעין לו ואי ביאת קטן עדיפא אמאי אין שומעין לו נינטר דלמא גדיל ומייבם
A podle tvého důvodu: [odkázal-li] na staršího, až se vrátí ze zámoří, neposlouchají ho – proč? Ať počkáme – snad přijde a vykoná chalicu! Nýbrž: vykonání přikázání neodkládáme.
וליטעמיך ובגדול עד שיבא ממדינת הים אין שומעין לו אמאי נינטר דלמא אתי וחליץ אלא כל שהויי מצוה לא משהינן
Originál: Yevamot 39a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.