dokud ti Písmo výslovně neupřesní „spolu“.
עד שיפרוט לך הכתוב יחדיו
Ševuot 27b שבועות
Struktura debaty:Mišna 1Otázka 5
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Můžeš říci i podle rabi Jošiji, a zastává názor rabi Akivy, který vykládá podle rozšíření a zúžení [a zbývá mu „nebo“ k rozdělení].
אפי' תימא ר' יאשיה וסבר לה כר"ע דדריש רבויי ומיעוטי (ואייתר ליה או לחלק)
Budiž, řekneš-li, že je to psáno o věci dobrovolné, vylučuje věc přikázání; ale řekneš-li, že je to psáno o věci přikázání, co pak vylučuje?
אי אמרת בשלמא בדבר הרשות כתיב ממעט דבר מצוה אלא אי אמרת בדבר מצוה כתיב ממאי קא ממעט:
„Rabi Jehuda ben Betera řekl: Jestliže za věc dobrovolnou“ atd. A rabíni mu, rabi Jehudovi ben Beterovi, odpovídají dobře!
א"ר יהודה בן בתירא מה אם הרשות כו': ורבנן שפיר קאמרי ליה לר' יהודה בן בתירא
A rabi Jehuda ben Betera ti řekne: Copak to není tak, že činění dobrého jiným, ačkoli k němu nepatří činění zlého jiným [jako protějšek], Milosrdný zahrnul? I zde: plnění přikázání, ačkoli k němu nepatří rušení přikázání, Milosrdný zahrnul.
ור"י בן בתירא אמר לך אטו הטבת אחרים לאו אע"ג דליתא בכלל הרעת אחרים ורבי רחמנא הכא נמי בקיום מצוה אע"ג דליתיה בביטול מצוה רבייה רחמנא
A rabíni: Tam to má obdobu v „neučiním dobré“; zde – copak to má obdobu v „nesplním“?
ורבנן התם איתיה בלא איטיב הכא מי איתיה בלא אקיים:
MIŠNA: „Přísahám, že nebudu jíst [z] tohoto bochníku; přísahám, že ho nesním; přísahám, že ho nesním“ – a snědl ho: je povinen jen jednou.
מתני׳ שבועה שלא אוכל ככר זו שבועה שלא אוכלנה שבועה שלא אוכלנה ואכלה אינו חייב אלא אחת
To je přísaha vyslovení, za jejíž úmyslné porušení se trestá bičováním a za porušení omylem se přináší oběť proměnlivé hodnoty.
זו היא שבועת בטוי שחייבין על זדונה מכות ועל שגגתה קרבן עולה ויורד
Za marnou přísahu se za úmyslné porušení trestá bičováním a za neúmyslné je osvobozen.
שבועת שוא חייבין על זדונה מכות ועל שגגתה פטור:
GEMARA: Proč potřebuji učit „přísahám, že nebudu jíst“ a [pak] „přísahám, že ho nesním“?
גמ׳ למה לי למיתני שבועה שלא אוכל שבועה שלא אוכלנה
Tím nás učí: důvodem, proč je povinen jen jednou, je to, že řekl „že nebudu jíst“ a pak řekl „že ho nesním“; ale řekl-li „že ho nesním“ a pak řekl „že nebudu jíst“, je povinen dvakrát.
הא קמ"ל טעמא דאמר שלא אוכל והדר אמר שלא אוכלנה דלא מיחייב אלא חדא אבל אמר שלא אוכלנה והדר אמר שלא אוכל מיחייב תרתי
Je to podle Ravy, neboť Rava řekl: [Řekne-li] „Přísahám, že nebudu jíst [z] tohoto bochníku“, jakmile z něj snědl olivu, je povinen; [řekne-li] „že ho nesním“, není povinen, dokud ho nesní celý.
כדרבא דאמר רבא שבועה שלא אוכל ככר זו כיון שאכל ממנה כזית חייב שלא אוכלנה אינו חייב עד שיאכל את כולה:
„Přísahám, že ho nesním – a snědl ho: je povinen jen jednou“ atd. Proč to ještě potřebuji?
שבועה שלא אוכלנה ואכלה אינו חייב אלא אחת כו': הא תו למה לי
Tím nás učí: [druhá] povinnost není, ale přísaha je; neboť najde-li se pro ni prostor, začne platit.
הא קמ"ל חיובא הוא דליכא הא שבועה איכא דאי משכחת רווחא חיילא
Pro jakou halachu? Pro výrok Ravy, neboť Rava řekl: Jestliže se dal zprostit první [přísahy], nastoupí na její místo druhá.
למאי הלכתא לכדרבא דאמר רבא שאם נשאל על הראשונה עלתה לו שניה תחתיה
Řekněme, že ho podporuje toto: Kdo slíbil dvě nazírství, odpočítal první a oddělil za ně oběť, a potom se dal zprostit prvního – druhé se mu započítá místo prvního.
לימא מסייעא ליה מי שנדר ב' נזירות ומנה ראשונה והפריש עליה קרבן ואח"כ נשאל על הראשונה עלתה לו שניה בראשונה
Jak to lze srovnávat? Tam nazírství přece existuje, neboť když odpočítal první, musí znovu odpočítat druhé i bez zproštění; ale zde – copak druhá přísaha vůbec existuje?
הכי השתא התם נזירות מיהא איתא דכי מני לראשונה בעי מיהדר מימנא לשניה בלא שאלה הכא שבועה שניה מי איתא כלל
Rava řekl: Přísahal ohledně bochníku a jedl ho: jestliže z něj ponechal olivu, smí se dát od přísahy zprostit; snědl-li ho celý, nesmí se dát zprostit.
אמר רבא נשבע על ככר ואכלה אם שייר ממנה כזית נשאל עליה אכלה כולה אין נשאל עליה
Rav Acha, syn Ravy, řekl Rav Ašimu: Jak to vypadá? Jestliže řekl „že nebudu jíst“, už první olivou zákaz přestoupil; jestliže řekl „že ho nesním“, proč právě oliva?
א"ל רב אחא בריה דרבא לרב אשי ה"ד אי דאמר שלא אוכל מכזית קמא עבדיה לאיסוריה אי דאמר שלא אוכלנה מאי איריא כזית
Originál: Shevuot 27b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.