[pak u škody, kterou způsobí] býk člověku, kde [Písmo] postavilo nezletilé na roveň dospělým, není snad logické, že je povinen za nezletilé stejně jako za dospělé?
שור באדם שעשה בו קטנים כגדולים אינו דין שחייב על הקטנים כגדולים
Bava kama 44a בבא קמא
Struktura debaty:Mišna 1Otázka 2Námitka 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Ne. Řekneš-li [to] o člověku vůči člověku, neboť ten je povinen ve čtyřech věcech, řekneš [to] i o býku, který není povinen ve čtyřech věcech? Proto Písmo praví: „ať trkne syna, nebo trkne dceru“ (Ex 21,31) – aby byl povinen za nezletilé stejně jako za dospělé.
לא אם אמרת אדם באדם שכן חייב בארבעה דברים תאמר בשור שאינו חייב בד' דברים ת"ל (שמות כא, לא) או בן יגח או בת יגח לחייב על הקטנים כגדולים
Mám to však jen u varovaných; odkud [to víme] u neškodného?
ואין לי אלא במועדין בתם מנין
Plyne to úsudkem: Jelikož je povinen za muže a ženu a je povinen za syna a dceru: jako když je povinen za muže a ženu, nerozlišuješ u toho mezi neškodným a varovaným, tak i když je povinen za syna a dceru, nerozlišuj u toho mezi neškodným a varovaným.
דין הוא הואיל וחייב באיש ואשה וחייב בבן ובת מה כשחייב באיש ואשה לא חלקת בו בין תם למועד אף כשחייב בבן ובת לא תחלוק בו בין תם למועד
A dále je to úsudek a fortiori: Jestliže u muže a ženy, jejichž postavení je u škod slabší, nerozlišuješ mezi neškodným a varovaným, u syna a dcery, jejichž postavení je u škod silnější, není snad logické, že u nich nerozlišuješ mezi neškodným a varovaným?
ועוד קל וחומר מה איש ואשה שכן הורע כחם בנזקין לא חלקת בו בין תם למועד בן ובת שיפה כחם בנזקין אינו דין שלא תחלוק בהן בין תם למועד
Řekl jsi [to], ale copak se usuzuje z mírnějšího na přísnější, aby se zpřísnilo? (Jestliže [Písmo] zpřísnilo u varovaného, který je přísnější, zpřísníš u neškodného, který je mírnější?
אמרת וכי דנין קל מחמור להחמיר (עליו אם החמיר במועד החמור תחמיר בתם הקל
A dále:) Řekneš-li [to] o muži a ženě, neboť jsou zavázáni přikázáními, řekneš [to] i o synu a dceři, kteří jsou od přikázání osvobozeni?
ועוד) אם אמרת באיש ואשה שכן חייבין במצות תאמר בבן ובת שפטורין מן המצות
Proto Písmo praví: „ať trkne syna, nebo trkne dceru“ – trknutí u neškodného, trknutí u varovaného, trknutí k smrti, trknutí ke škodě.
ת"ל או בן יגח או בת יגח נגיחה בתם נגיחה במועד נגיחה למיתה נגיחה לנזקין
MIŠNA: Býk, který se otíral o zeď a ta spadla na člověka; [nebo] zamýšlel zabít zvíře a zabil člověka; [zamýšlel zabít] Kenaance a zabil Izraelitu; [zamýšlel zabít] nedonošené dítě a zabil životaschopné – [majitel] je osvobozen.
מתני׳ שור שהיה מתחכך בכותל ונפל על האדם נתכוין להרוג את הבהמה והרג את האדם לכנעני והרג בן ישראל לנפלים והרג בן קיימא פטור
GEMARA: Šmuel řekl: Je osvobozen od smrti [býka], ale povinen výkupným. A Rav řekl: Je osvobozen od obojího.
גמ׳ אמר שמואל פטור ממיתה וחייב בכופר ורב אמר פטור מזה ומזה
Ale proč [výkupné]? Vždyť je neškodný! Jak řekl Rav [jinde]: [Jde o býka] varovaného, že padá na lidi v jámách; i zde [jde o býka] varovaného, že se otírá o zdi, [když stojí u nich] lidé.
ואמאי הא תם הוא כדאמר רב במועד ליפול על בני אדם בבורות הכא נמי במועד להתחכך על בני אדם בכתלים
Je-li tomu tak, je hoden smrti! Budiž, tam [je to v pořádku], protože uviděl zeleň a spadl; ale co lze říci zde?
אי הכי בר קטלא הוא בשלמא התם דחזא ירוקא ונפל אלא הכא מאי איכא למימר
I zde [jde o býka], který se otírá o zeď pro své potěšení. A odkud víme [, že je kvůli tomu varovaný]? Protože se o ni otírá i poté, co spadla.
הכא נמי במתחכך בכותל להנאתו ומנא ידעינן דבתר דנפל קא מתחכך ביה
Originál: Bava Kamma 44a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.