jaký je [pro něj rozdíl mezi] se svolením a bez svolení?
מאי ברשות ומאי שלא ברשות איכא
Bava kama 48a בבא קמא
Struktura debaty:Otázka 3Důkaz 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Odpovídají: Se svolením je to [škoda] zubem na pozemku poškozeného, a [za škodu] zubem na pozemku poškozeného je povinen; bez svolení je to [škoda] zubem na veřejném prostranství, a [za škodu] zubem na veřejném prostranství je osvobozen.
אמרי ברשות הויא לה שן ברשות הניזק ושן ברשות הניזק חייבת שלא ברשות הויא לה שן ברה"ר ושן ברשות הרבים פטורה
Pojď a slyš: Vnesl-li svého býka na dvůr majitele domu bez svolení a přišel býk odjinud a trkl jej, je [tento] osvobozen; a jestliže [jej] vnesl se svolením, je povinen. Kdo je osvobozen a kdo je povinen? Není to snad [tak, že] je osvobozen majitel dvora a povinen je majitel dvora?
ת"ש הכניס שורו לחצר בעל הבית שלא ברשות ובא שור ממקום אחר ונגחו פטור ואם הכניס ברשות חייב מאן פטור ומאן חייב לאו פטור בעל חצר וחייב בעל חצר
Ne, je osvobozen majitel býka a je povinen majitel býka. Je-li tomu tak, jaký je [rozdíl mezi] se svolením a bez svolení?
לא פטור בעל השור וחייב בעל השור אי הכי מאי ברשות ומאי שלא ברשות איכא
Odpovídají: Čí to je? Je to [názor] rabiho Tarfona, který říká: Za neobvyklou [škodu] rohem na dvoře poškozeného se platí plná škoda. Se svolením je to [škoda] rohem na dvoře poškozeného a platí se plná škoda; bez svolení je to [škoda] rohem na veřejném prostranství a platí se jen polovina škody.
אמרי הא מני ר' טרפון היא דאמר משונה קרן בחצר הניזק נזק שלם משלם ברשות הויא לה קרן בחצר הניזק ומשלם נזק שלם שלא ברשות הויא לה קרן ברה"ר ולא משלמא אלא חצי נזק:
Jedna žena vešla do jistého domu péci. Přišel kozel majitele domu, sežral těsto, onemocněl a pošel. Rava ji zavázal zaplatit cenu kozla.
ההיא איתתא דעלתה למיפא בההוא ביתא אתא ברחא דמרי דביתא אכלה ללישא חביל ומית חייבה רבא לשלומי דמי ברחא
לימא פליגא אדרב דאמר רב הויא לה שלא תאכל
Odpovídají: Jak se to dá srovnávat? Tam [šlo o případ] bez svolení, [a ona] nepřijala na sebe hlídání; zde [šlo o případ] se svolením, [a ona] přijala na sebe hlídání.
אמרי הכי השתא התם שלא ברשות לא קביל עליה נטירותא הכא ברשות קביל עליה נטירותא
A čím se to liší od [případu] ženy, která vešla k majiteli domu mlít pšenici bez svolení, a dobytče majitele domu ji snědlo – [majitel domu] je osvobozen, a jestliže se poškodilo, je [žena] povinna? Důvod je ten, že [vešla] bez svolení; ale [vešla-li] se svolením, je osvobozena!
ומאי שנא מהאשה שנכנסה לטחון חטין אצל בעל הבית שלא ברשות ואכלתן בהמתו של בעל הבית פטור ואם הוזקה חייבת טעמא שלא ברשות הא ברשות פטור
Odpovídají: Mletí pšenice – protože nevyžaduje soukromí, nevzdávají se [majitelé] vlády nad dvorem, a hlídání tedy spočívá na něm [majiteli domu]. Ale pečení – protože vyžaduje soukromí, vzdávají se [majitelé] vlády nad dvorem, a proto hlídání spočívá na ní.
אמרי לטחון חטים כיון דלא בעיא צניעותא מידי לא בעי מסלקי מרוותא דחצר נפשייהו ועליה דידיה רמי נטירותא אבל למיפא כיון דבעיא היא צניעותא מרוותא דחצר מסלקי נפשייהו הלכך עלה דידה רמיא נטירותא:
„Vnesl-li svého býka na dvůr majitele domu.“ Rava řekl: Vnesl-li svého býka na dvůr majitele domu bez svolení a [býk] v něm vyhrabal jámy, příkopy a jeskyně, je majitel býka povinen [nahradit] škody na dvoře a majitel dvora je povinen za škody [způsobené] jámou.
הכניס שורו לחצר בעל הבית: אמר רבא הכניס שורו לחצר בעל הבית שלא ברשות וחפר בה בורות שיחין ומערות בעל השור חייב בנזקי חצר ובעל חצר חייב בנזקי הבור
Ačkoli Mistr řekl: „Když člověk vykope jámu“ (Ex 21,33) – a nikoli býk [vykope] jámu – zde, protože ten [majitel dvora] má [možnost] ji zasypat, a nezasypal ji, považuje se za toho, kdo ji vykopal.
אף על גב דאמר מר (שמות כא, לג) כי יכרה איש בור ולא שור בור הכא כיון דאית ליה להאיך למלוייה ולא קא מלייה כמאן דכרייה דמי
A Rava řekl: Vnesl-li svého býka na dvůr majitele domu bez svolení a [býk] způsobil škodu majiteli domu, nebo se o něj majitel domu poranil, je [majitel býka] povinen. Jestliže si [býk] lehl, je osvobozen.
ואמר רבא הכניס שורו לחצר בעל הבית שלא ברשות והזיק את בעל הבית או בעל הבית הוזק בו חייב רבץ פטור
Proč je osvobozen, protože si lehl? Rav Papa řekl: Co [znamená] „lehl si“? Že vyloučil trus a znečistil se nádoby majitele domu; neboť trus je [kategorie] jámy, a nenašli jsme jámu, u níž by byl [majitel] povinen za nádoby.
ומשום דרבץ פטור אמר רב פפא מאי רבץ שהרביץ גללים ונטנפו כליו של בעל הבית דהויא גללים בור ולא מצינו בור שחייב בו את הכלים
To je v pořádku podle Šmuela, který říká: Každá překážka je [kategorie] jámy; ale co lze říci podle Rava, který říká: [Je to jáma, jen] když se jí zřekne?
הניחא לשמואל דאמר כל תקלה בור הוא אלא לרב דאמר עד דמפקר ליה מאי איכא למימר
Odpovídají: Trusu se obvykle zříká.
אמרי סתם גללים אפקורי מפקיר להו
A Rava řekl: Vešel-li [někdo] na dvůr majitele domu bez svolení a způsobil škodu majiteli domu, nebo se o něj majitel domu poranil, je povinen. Způsobil-li mu škodu majitel domu, je [majitel domu] osvobozen.
ואמר רבא נכנס לחצר בעל הבית שלא ברשות והזיק את בעל הבית או בעל הבית הוזק בו חייב הזיקו בעל הבית פטור
Rav Papa řekl: Řekli jsme [to] jen tehdy, když o něm nevěděl; ale věděl-li o něm a majitel domu mu způsobil škodu, je povinen. Z jakého důvodu? Protože mu může říci: „Dejme tomu, že máš právo mě vyhnat; ale způsobit mi škodu nemáš právo.“
א"ר פפא לא אמרן אלא דלא הוה ידע ביה אבל הוה ידע ביה הזיקו בעל הבית חייב מ"ט משום דאמר ליה נהי דאית לך רשותא לאפוקי לאזוקי לית לך רשותא
ואזדו לטעמייהו דאמר רבא ואיתימא רב פפא
Originál: Bava Kamma 48a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.