jen tehdy, když to určil v době slibu; ale v době oddělení ne.
אלא שקבען בשעת נדר אבל בשעת הפרשה לא
Menachot 103a מנחות
Struktura debaty:Mišna 1Otázka 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
„Jak jsi slíbil“ (Dt 23,24) – a nikoli jak jsi oddělil.
(דברים כג, כד) כאשר נדרת ולא כאשר הפרשת
Bylo také řečeno: Rabi Acha bar Chanina řekl jménem rabiho Asiho jménem rabiho Jochanana: Učili to jen tehdy, když to určil v době slibu; ale v době oddělení ne. „Jak jsi slíbil“ – a nikoli jak jsi oddělil.
איתמר נמי אמר רבי אחא בר חנינא אמר רבי אסי אמר רבי יוחנן לא שנו אלא שקבען בשעת נדר אבל בשעת הפרשה לא כאשר נדרת ולא כאשר הפרשת:
MIŠNA: Kdo řekne: „Zavazuji se k moučné oběti z ječmene,“ ať přinese z pšenice. „Z mouky“ – ať přinese jemnou mouku. „Bez oleje a bez kadidla“ – ať přinese olej a kadidlo.
מתני׳ האומר הרי עלי מנחה מן השעורים יביא מן החטים קמח יביא סולת בלא שמן ובלא לבונה יביא שמן ולבונה
„Půl desetiny“ – ať přinese celou desetinu. „Desetinu a půl“ – ať přinese dvě. Rabi Šimon jej osvobozuje, protože nedaroval tak, jak darují ti, kdo darují.
חצי עשרון יביא עשרון שלם עשרון ומחצה יביא שנים רבי שמעון פוטר שלא התנדב כדרך המתנדבין:
GEMARA: Proč? Vždyť je to slib, který nese svou výjimku s sebou!
גמ׳ אמאי נדר ופתחו עמו הוא
Chizkija řekl: Podle koho je toto? Podle Bejt Šamaj, kteří říkají: Drž se první formulace. Neboť jsme se učili: „Hle, jsem nazír od sušených fíků a od fíkového koláče“ – Bejt Šamaj říkají: Je nazír; a Bejt Hilel říkají: Není nazír.
אמר חזקיה הא מני בית שמאי היא דאמרי תפוס לשון ראשון דתנן הריני נזיר מן הגרוגרות ומן הדבילה בית שמאי אומרים נזיר ובית הלל אומרים אינו נזיר
Rabi Jochanan řekl: Můžeš říci i podle Bejt Hilel, [a jde o případ,] kdy říká: Kdybych byl věděl, že se takto neslibuje, nebyl bych slíbil takto, nýbrž takto.
ר' יוחנן אמר אפילו תימא בית הלל באומר אילו הייתי יודע שאין נודרין כך לא הייתי נודר כך אלא כך
Chizkija řekl: Učili to jen tehdy, když řekl „moučnou oběť z ječmene“; ale řekl-li „moučnou oběť z čočky“, ne.
אמר חזקיה לא שנו אלא דאמר מנחה מן השעורים אבל אמר מנחה מן העדשים לא
Podívej: podle koho Chizkija vyložil svou nauku? Podle Bejt Šamaj. A u Bejt Šamaj jde o „drž se první formulace“ – co mi záleží na tom, zda z ječmene, nebo z čočky? Ustoupil od svého názoru.
מכדי חזקיה כמאן אמר לשמעתיה כבית שמאי ובית שמאי משום תפוס לשון ראשון הוא מה לי מן השעורין מה לי מן העדשים הדר ביה
A proč ustoupil od svého názoru? Rava řekl: Mišna mu působila potíž: Proč učí právě „moučnou oběť z ječmene“? Ať učí „z čočky“!
ומאי טעמא הדר ביה אמר רבא מתניתין קשיתיה מאי איריא דתני מנחה מן השעורים ליתני מן העדשים
Vyvoď tedy z toho, že je to proto, že u ječmene se člověk mýlí, kdežto u čočky se nemýlí.
אלא שמע מינה משום דטעי הוא בשעורים טעי בעדשים לא טעי
A rabi Jochanan řekl: I z čočky. Podívej: podle koho rabi Jochanan vyložil svou nauku? Podle Bejt Hilel. A u Bejt Hilel jde o to, že u ječmene se mýlí, u čočky se nemýlí!
ורבי יוחנן אמר אפילו מן העדשים מכדי ר' יוחנן כמאן אמרה לשמעתיה כבית הלל ובית הלל משום דטעי הוא בשעורין טעי בעדשים לא טעי
Řekl mu to podle Chizkijových slov: Proč jsi ty ustoupil od svého názoru? Protože [Mišna] neučí „z čočky“?
לדבריו דחזקיה קאמר ליה את מאי טעמא הדרת בך משום דלא קתני מן העדשים
Možná říká „netřeba říkat“: netřeba říkat o čočce, kde lze říci, že ustoupil od svých slov, a [přesto] se drží první formulace; ale i o ječmeni, kde lze říci, že se zmýlil – i tak se drží první formulace.
דלמא לא מיבעיא קאמר לא מיבעיא מן העדשים דאיכא למימר מהדר הוא דהדר ביה ותפוס לשון ראשון אלא אפילו מן השעורין נמי דאיכא למימר מיטעא הוא דקא טעי אפילו הכי תפוס לשון ראשון
Originál: Menachot 103a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.