měl zahrnout dva chleby, neboť [jsou obětí] pospolitosti, povinné, [přinášejí se i] v nečistotě, [vztahuje se na ně]
שתי הלחם הוה ליה לרבויי שכן ציבור חובה טמיא דאכל
Menachot 59b מנחות
Struktura debaty:Mišna 1Baraita 1Otázka 2Důkaz 2
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
pigul, [přinášejí se i] o Šabatu, povolují [novou úrodu], [vyžadují] podávání, [přinášejí se jen] v zemi [Izraele],
פיגולא בשבתא מתיר תנופה בארץ
v určený čas, z nové [úrody] – a těchto [důvodů] je více.
בזמן חדש והני נפישן
Je rozumné [to tak vykládat, neboť důvodů] je více.
מסתברא נפש:
MIŠNA: Je vinen za olej zvlášť a je vinen za kadidlo zvlášť. Dal-li na ni olej, učinil ji neplatnou; kadidlo – ať je sesbírá.
מתני׳ וחייב על השמן בפני עצמו וחייב על לבונה בפני עצמה נתן עליה שמן פסלה לבונה ילקטנה
Dal-li olej na její zbytky, neporušuje zákaz. Postavil-li nádobu [s olejem] na nádobu [s moučnou obětí], neučinil ji neplatnou.
נתן שמן על שיריה אינו עובר בלא תעשה נתן כלי על גבי כלי לא פסלה:
GEMARA: Rabíni učili: „Nedá na ni olej“ (Lv 5,11) – a dal-li, učinil ji neplatnou.
גמ׳ תנו רבנן (ויקרא ה, יא) לא ישים עליהן שמן ואם שם פסל
Mohl bych se domnívat: Nedá na ni kadidlo, a dal-li, učinil ji neplatnou. Písmo říká „neboť je to oběť za hřích“. Mohl bych se domnívat: i u oleje [zůstává platná]. Písmo říká „to je“.
יכול לא יתן עליה לבונה ואם נתן פסל תלמוד לומר כי חטאת יכול אף בשמן תלמוד לומר היא
A co tě vedlo k tomu, že činíš [oběť] neplatnou kvůli oleji a ponecháváš platnou u kadidla? Činím neplatnou kvůli oleji, který nelze sesbírat, a ponechávám platnou u kadidla, které lze sesbírat.
ומה ראית לפסול בשמן ולהכשיר בלבונה פוסל אני בשמן שאי אפשר ללקטו ומכשיר אני בלבונה שאפשר ללוקטה
Raba bar Rav Huna se tázal rabiho Jochanana: Dal-li na ni rozdrcené kadidlo, jak to je? [Je důvodem] to, že je lze sesbírat, a toto sesbírat nelze? Nebo snad to, že se nevstřebá, a ani toto se nevstřebá?
בעא רבה בר רב הונא מרבי יוחנן נתן עליה לבונה שחוקה מהו משום דאפשר ללקטה והא לא אפשר ללקטה או דילמא משום דלא מיבלעא והא נמי לא מיבלעא
Pojď a slyš: „Kadidlo – ať je sesbírá.“
תא שמע ולבונה ילקטנה
Snad říká jedno a ještě [druhé]: jedno – že se nevstřebá, a ještě – ať je sesbírá.
דלמא חדא ועוד קאמר חדא דלא מיבלעא ועוד ילקטנה
Pojď a slyš: „Činím [ji] způsobilou v případě kadidla, protože je možné je posbírat.“ I zde říká jedno a ještě [druhé].
תא שמע מכשיר אני בלבונה שאפשר ללוקטה הכא נמי חדא ועוד קא אמר
Jak to tedy dopadlo? Rav Nachman bar Jicchak řekl: Učí se [v baraitě]: Moučná oběť hříšníka a moučná oběť žárlivosti, na kterou [kohen] dal kadidlo – posbírá kadidlo a [oběť] je způsobilá. A jestliže předtím, než posbíral její kadidlo, měl při ní úmysl buď mimo její čas, nebo mimo její místo, je neplatná, ale není za ni [trest] karet.
מאי הוי עלה אמר רב נחמן בר יצחק תניא מנחת חוטא ומנחת קנאות שנתן עליה לבונה מלקט את הלבונה וכשרה ואם עד שלא ליקט לבונתה חישב עליה בין חוץ לזמנו בין חוץ למקומו פסול ואין בו כרת
A jestliže poté, co posbíral její kadidlo, měl při ní úmysl mimo její místo, je neplatná, ale není za ni karet; [měl-li úmysl] mimo její čas, je piggul a dopouští se za ni [trestu] karet.
ואם משליקט לבונתה מחשב עליה חוץ למקומו פסול ואין בו כרת חוץ לזמנו פיגול וחייבין עליו כרת
Ať je [kadidlo] jako [by leželo ve] džbánku? A proč ji tedy úmysl činí neplatnou? Je přece odmítnutá!
ותיהוי פך ואמאי פסלה במחשבה דחוי הוא
Abaje řekl: Milosrdný ji nazval „obětí za hřích“. Rava řekl: Kdo je [autorem] tohoto [učení]? Je to Chanan Egypťan, který nezastává [princip] odmítnutých [obětí].
אמר אביי חטאת קרייה רחמנא רבא אמר הא מני חנן המצרי הוא דלית ליה דחויין
Neboť se učí: Chanan Egypťan říká: I když je krev [již] v číši, přivede jeho druha bez losování a spáruje mu ho.
דתניא חנן המצרי אומר אפילו דם בכוס מביא חבירו שלא בהגרלה ומזווג לו
Rav Aši řekl: Cokoli je v jeho moci [napravit], není odmítnuté.
רב אשי אמר כל שבידו לא הוי דחוי
Rav Ada řekl: Je rozumné [souhlasit] s Rav Ašim. Neboť o kom jsi slyšel, že zastává [princip] odmítnutých? To je rabi Jehuda, neboť se učí: A dále řekl rabi Jehuda: Vylila-li se krev, ať zemře kozel vyhnaný [na poušť]; zemřel-li kozel vyhnaný, ať se krev vylije.
אמר רב אדא כוותיה דרב אשי מסתברא דמאן שמעת ליה דאית ליה דחויין רבי יהודה היא דתנן ועוד אמר רבי יהודה נשפך הדם ימות המשתלח מת המשתלח ישפך הדם
Kdežto tam, kde je to v jeho moci, se učí: Rabi Jehuda říká: Plnil číši krví ze směsi a kropil ji jedním kropením proti základu [oltáře].
ואילו היכא דבידו תניא ר' יהודה אומר כוס היה ממלא מדם התערובות וזרקו זריקה אחת כנגד היסוד
Rav Jicchak bar Josef řekl jménem rabi Jochanana: Dal-li trochu oleje na [množství] olivy moučné oběti, učinil ji neplatnou. Proč? „Nevloží“ – jakékoli vložení; „na ni“ – [jen] když je tam [celá] míra.
אמר רב יצחק בר יוסף אמר רבי יוחנן נתן משהו שמן על גבי כזית מנחה פסל מאי טעמא לא ישים שימה כל דהו עליה עד דאיכא שיעורא
A Rav Jicchak bar Josef řekl jménem rabi Jochanana: Dal-li [množství] olivy kadidla na trochu moučné oběti, učinil ji neplatnou. Proč? Je psáno „nedá“ – [platí to až] když je tam [plné] dání; „na ni“ [– na jakékoli množství].
ואמר רב יצחק בר יוסף אמר רבי יוחנן נתן כזית לבונה על גבי משהו מנחה פסל מאי טעמא לא יתן כתיב עד דאיכא נתינה עליה
Originál: Menachot 59b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.