„kdy“ a „v čem“, [nechce] než vysvětlit slova mudrců.
אימתי ובמה אינו אלא לפרש דברי חכמים
Sanhedrin 25a סנהדרין
Struktura debaty:Otázka 2
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Rabi Jochanan řekl: „Kdy“ – aby vysvětlil, a „v čem“ – aby se přel. A podle všech je „kdy“ k vysvětlení!
רבי יוחנן אמר אימתי לפרש ובמה לחלוק ודכולי עלמא אימתי לפרש הוא
Stavíš [výrok jednoho] muže proti [výroku druhého] muže? Jeden pán se domnívá, že se přou, a druhý pán se domnívá, že se nepřou.
גברא אגברא קא רמית מר סבר פליגי ומר סבר לא פליגי
A nepřou se? Vždyť baraita učí: Ať už má jiné zaměstnání než toto, nebo nemá jiné zaměstnání než toto, je nezpůsobilý!
ולא פליגי והתניא בין שיש לו אומנות שלא הוא בין שאין לו אומנות אלא הוא הרי זה פסול
To je [názor] rabi Jehudy jménem rabi Tarfona. Neboť baraita učí: Rabi Jehuda říká jménem rabi Tarfona: Ani jeden z nich nikdy není nazír, neboť nazirát byl dán jen pro výslovné [a jisté prohlášení].
ההיא רבי יהודה משום רבי טרפון היא דתניא רבי יהודה אומר משום רבי טרפון לעולם אין אחד מהן נזיר לפי שלא נתנה נזירות אלא להפלאה:
„Kdo půjčuje na úrok“: Rava řekl: Kdo si vypůjčí na úrok, je nezpůsobilý ke svědectví. Ale vždyť jsme učili: „kdo půjčuje na úrok“? [To znamená:] půjčka, která je spojena s úrokem.
מלוה ברבית: אמר רבא לוה ברבית פסול לעדות והאנן תנן מלוה ברבית מלוה הבאה ברבית
Proti Bar Binitovi svědčili dva svědkové. Jeden řekl: Přede mnou půjčil na úrok; a druhý řekl: Mně půjčil na úrok. Rava prohlásil Bar Binita za nezpůsobilého.
בר ביניתוס אסהידו ביה תרי סהדי חד אמר קמי דידי אוזיף בריביתא וחד אמר לדידי אוזפי בריביתא פסליה רבא לבר ביניתוס
Vždyť je to Rava, kdo řekl: Kdo si vypůjčí na úrok, je nezpůsobilý ke svědectví; takže [tento svědek] je ničema, a Tóra řekla: „Nespolčuj se s ničemou, abys byl [křivým] svědkem“ (Ex 23,1)!
והא רבא הוא דאמר לוה ברבית פסול לעדות והוה ליה רשע והתורה אמרה אל תשת רשע עד
Rava [mluví] podle svého názoru, neboť Rava řekl: Člověk je sám sobě příbuzným a nikdo se nemůže sám prohlásit za ničemu.
רבא לטעמיה דאמר רבא אדם קרוב אצל עצמו ואין אדם משים עצמו רשע
Byl jeden řezník, o němž se zjistilo, že z jeho rukou vyšlo trefa [nekošer maso]. Rav Nachman ho prohlásil za nezpůsobilého a sesadil ho. Šel [řezník] a nechal si narůst vlasy a nehty [na znamení pokání]. Rav Nachman ho zamýšlel prohlásit za způsobilého.
ההוא טבחא דאישתכח דנפקא טריפתא מתותי ידיה פסליה רב נחמן ועבריה אזל רבי מזיה וטופריה סבר רב נחמן לאכשוריה
Rava mu řekl: Možná jen lstí předstírá.
א"ל רבא דילמא איערומי קא מערים
Jaká je tedy jeho náprava? Podle Rava Idiho bar Avina, neboť Rav Idi bar Avin řekl: Kdo je podezřelý z [prodeje] trefa, nemá nápravu, dokud neodejde na místo, kde ho neznají, a [tam] nevrátí ztracenou věc značné hodnoty, nebo nevyřadí ze svých rukou trefa značné hodnoty ze svého vlastního.
אלא מאי תקנתיה כדרב אידי בר אבין דאמר רב אידי בר אבין החשוד על הטריפות אין לו תקנה עד שילך למקום שאין מכירין אותו ויחזיר אבידה בדבר חשוב או שיוציא טריפה מתחת ידו בדבר חשוב משלו:
„A kdo pouští holuby“: Co znamená „kdo pouští holuby“? Zde to vykládají: „Předběhne-li tvůj holub mého holuba.“ Rabi Chama bar Ošaja řekl: [Je to] návnadný [holub].
ומפריחי יונים: מאי מפריחי יונים הכא תרגומה אי תקדמיה יונך ליון רבי חמא בר אושעיא אמר ארא
Proč ten, kdo říká „předběhne-li tvůj holub mého holuba“, neřekl „návnadný“?
מאן דאמר אי תקדמיה יונך ליון מ"ט לא אמר ארא
Řekne ti: Návnadný [holub je zakázán] jen kvůli cestám míru.
אמר לך ארא מפני דרכי שלום בעלמא
A proč ten, kdo říká „návnadný“, neřekl „předběhne-li tvůj holub mého holuba“? Řekne ti: To je [totéž co] hraní v kostky.
ומאן דאמר ארא מאי טעמא לא אמר אי תקדמיה יונך ליון אמר לך היינו משחק בקוביא
A ten druhý?
ואידך
Učila [případ], kdy to závisí na jeho vlastním úsudku, a učila [případ], kdy to závisí na úsudku jeho holuba.
תנא תולה בדעת עצמו ותנא תולה בדעת יונו
A je to zapotřebí. Neboť kdyby učila [jen případ], kdy to závisí na jeho vlastním úsudku, [mohl bys říci], že jen tam se plně nerozhodl převést [vklad], neboť si řekl:
וצריכא דאי תנא תולה בדעת עצמו התם הוא דלא גמר ומקני דאמר
Originál: Sanhedrin 25a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.