sedmý rok jej neruší; a prvorozený z něj nebere dvojnásobný podíl.
ואין השביעית משמטתה ואין הבכור נוטל בה פי שנים:
Bava batra 145b בבא בתרא
Struktura debaty:Baraita 2
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Vymáhá se u soudu – proč? Je jako půjčka. Není v něm [zákaz] úroku – protože mu jej nedal s tímto úmyslem. Sedmý rok jej neruší – protože na něj nelze vztáhnout „nebude vymáhat“ (Dt 15,2).
נגבית בב"ד מאי טעמא כמלוה דמיא ואין בה משום רבית דלאו אדעתא דהכי יהב ליה ואין השביעית משמטתה דלא קרינא ביה לא יגוש
A prvorozený z něj nebere dvojnásobný podíl – protože je to něco, co teprve přijde, a prvorozený nebere z toho, co teprve přijde, jako z toho, co je v držení.
ואין הבכור נוטל פי שנים דהוה ליה ראוי ואין הבכור נוטל בראוי כבמוחזק
Řekl Rav Kahana: Pravidlo o družbovském daru je toto: Byl-li ve městě, měl přijít. Slyšel-li zvuk bubnu, měl přijít. Neslyšel-li zvuk bubnu, měli mu dát vědět – má právo si stěžovat, ale splatit to musí.
אמר רב כהנא כללא דשושבינותא הוה במתא איבעי ליה למיתא שמע קל טבלא איבעי ליה למיתא לא שמע קל טבלא איבעי ליה לאודועיה תרעומת אית ליה שלומי משלם
A do jaké výše? Řekl Abaje: Obyvatelé Gnany měli ve zvyku: do jednoho zuzu – přinese si to v dlani a sní to do břicha [tj. nemusí splácet]; do čtyř [zuzů] splácí polovinu; odtud dále – každý podle svého postavení.
ועד כמה אמר אביי נהגו בני גננא עד זוזא אייתא בכפיה אכליה בכרסי' עד ארבעה משלם פלגא מכאן ואילך איניש איניש כחשיבותיה
Učili naši mistři: Prokázal-li mu [družbovství] veřejně a [ten] žádá, aby mu ho prokázal skrytě, může mu říci: „Veřejně ti prokážu, jak jsi to učinil ty mně.“ Prokázal-li mu [ho] při [svatbě s] pannou a [ten] žádá, aby mu ho prokázal při [svatbě s] vdovou, může mu říci: „Při [svatbě s] pannou ti prokážu, jak jsi to učinil ty mně.“
תנו רבנן עשה עמו בפומבי ובקש לעשות עמו בצנעא יכול לומר לו בפומבי אעשה עמך כדרך שעשית עמי עשה עמו בבתולה ובקש לעשות עמו באלמנה יכול לומר לו בבתולה אעשה עמך כדרך שעשית עמי
Prokázal-li mu [ho] při druhé [ženě] a [ten] žádá, aby mu ho prokázal při první, může mu říci: „Až si vezmeš další ženu, prokážu ti ho.“ Prokázal-li mu [ho] při jedné a [ten] žádá, aby mu ho prokázal při dvou, může mu říci: „Při jedné ti prokážu, jak jsi to učinil ty mně.“
עשה עמו בשניה ובקש לעשות עמו בראשונה יכול לומר לו לכשתשא אשה אחרת אעשה עמך עשה עמו באחת ובקש לעשות עמו בשתים יכול לומר לו באחת אעשה עמך כדרך שעשית עמי
Učili naši mistři: „Bohatý na majetek, bohatý na Pumbeditu“ – to je mistr agady. „Bohatý na stříbrňáky, bohatý na Tekou“ – to je mistr bystrého rozboru. „Bohatý na olej, bohatý na Kamas“ – to je mistr tradovaných výroků. Všichni však potřebují pána pšenice, [tj. mistra] gemary.
תנו רבנן עתיר נכסין עתיר פומבי זה הוא בעל הגדות עתיר סלעים עתיר תקוע זהו בעל פלפול עתיר משח עתיר כמס זהו בעל שמועות הכל צריכין למרי חטיא גמרא
Řekl rabi Zera, řekl Rav: Co znamená, co je psáno: „Všechny dny chudého jsou zlé“ (Př 15,15)? To je mistr gemary. „Ale dobré srdce je stálou hostinou“ (tamtéž) – to je mistr Mišny.
אמר רבי זירא אמר רב מאי דכתיב (משלי טו, טו) כל ימי עני רעים זה בעל גמרא וטוב לב משתה תמיד זה בעל משנה
Rava řekl opak. A to je, co řekl Rav Mešaršeja jménem Ravy: Co znamená, co je psáno: „Kdo láme kameny, zraní se jimi, kdo štípe dříví, ohrozí se jím“ (Kaz 10,9)? „Kdo láme kameny, zraní se jimi“ – to jsou mistři Mišny. „Kdo štípe dříví, ohrozí se jím“ – to jsou mistři gemary.
רבא אמר איפכא והיינו דאמר רב משרשיא משמיה דרבא מאי דכתיב (קהלת י, ט) מסיע אבנים יעצב בהם בוקע עצים יסכן בם מסיע אבנים יעצב בהן אלו בעלי משנה בוקע עצים יסכן בם אלו בעלי גמרא
Rabi Chanina řekl: „Všechny dny chudého jsou zlé“ – to je ten, kdo má zlou ženu; „ale dobré srdce je stálou hostinou“ – to je ten, kdo má dobrou ženu. Rabi Janaj řekl: „Všechny dny chudého jsou zlé“ – to je přecitlivělý; „ale dobré srdce je stálou hostinou“ – to je ten, kdo je dobré mysli.
רבי חנינא אמר כל ימי עני רעים זה שיש לו אשה רעה וטוב לב משתה תמיד זה שיש לו אשה טובה רבי ינאי אמר כל ימי עני רעים זה איסטניס וטוב לב משתה תמיד זה שדעתו יפה
Rabi Jochanan řekl: „Všechny dny chudého jsou zlé“ – to je soucitný; „ale dobré srdce je stálou hostinou“ – to je krutý. A rabi Jehošua ben Levi řekl: „Všechny dny chudého jsou zlé“ – to je ten, kdo je netrpělivý; „ale dobré srdce je stálou hostinou“ – to je ten, kdo je velkorysé mysli.
רבי יוחנן אמר כל ימי עני רעים זה רחמן וטוב לב משתה תמיד זה אכזרי ורבי יהושע בן לוי אמר כל ימי עני רעים זה שדעתו קצרה וטוב לב משתה תמיד זה שדעתו רחבה
Originál: Bava Batra 145b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.