Usvědčení křiví svědci jsou [případem náhrady] majetku – ať je tedy [rabi Hošaja] uvede! Zastává názor rabiho Akivy, který řekl: Na základě vlastního přiznání se neplatí.
עדים זוממין דממונא הוא ליתני סבר לה כר"ע דאמר אין משלמין על פי עצמן
Bava kama 5a בבא קמא
Struktura debaty:Otázka 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Pokud zastává názor rabiho Akivy, ať uvede býka dvojího druhu: ať uvede býka, který poškodí býka, a ať uvede býka, který poškodí člověka!
אי סבר ליה כר"ע ליתני תרי גווני שור ליתני שור דאזיק שור וליתני שור דאזיק אדם
Neboť jsme se učili: Rabi Akiva říká: I neškodný [býk], který zranil člověka, platí z přebytku plnou náhradu.
דתנן ר"ע אומר אף תם שחבל באדם משלם במותר נזק שלם
Rabi Akiva přece tento [názor] sám zlomil u kořene! Neboť učí se [v baraitě]: Rabi Akiva říká: Mohl bych myslet, že i neškodný [býk], který zranil člověka, platí z nejlepšího [majetku]; proto verš říká: „bude mu učiněno“ (Ex 21,31) – platí z jeho těla a neplatí z nejlepšího [majetku].
הא תבריה ר"ע לגזיזיה דתניא ר"ע אומר יכול אף תם שחבל באדם ישלם מן העלייה תלמוד לומר (שמות כא, לא) יעשה לו מגופו משלם ואינו משלם מן העלייה
Násilník, svůdce a ten, kdo vyvolává pomluvu, jsou [případy náhrady] majetku – ať je tedy uvede!
האונס והמפתה והמוציא שם רע דממונא הוא ליתני
Ať je to tak či onak: jde-li o zranění, uvedl ho; jde-li o bolest, uvedl ji; jde-li o potupu, uvedl ji; jde-li o znehodnocení, je to totéž co zranění. Co ti zbývá říci? Pokutu – a o pokutách nemluví.
מה נפשך אי נזק תנא ליה אי צער תנא ליה אי בשת תנא ליה אי פגם היינו נזק מה אית לך למימר קנסא בקנסא לא קמיירי
Ten, kdo znečistí, ten, kdo smísí s terumou, a ten, kdo vylije jako úlitbu, jsou [případy náhrady] majetku – ať je tedy uvede!
המטמא והמדמע והמנסך דממונא הוא ליתני
Ať je to tak či onak: pokud se škoda, která není viditelná, nazývá škodou, uvedl už zranění; pokud se škoda, která není viditelná, škodou nenazývá, je to pokuta – a o pokutách nemluví.
מה נפשך אי היזק שאינו ניכר שמיה היזק הא תנא ליה נזק אי היזק שאינו ניכר לא שמיה היזק הוה ליה קנסא ובקנסא לא קמיירי
Máme snad říci, že rabi Chija zastává názor, že škoda, která není viditelná, se škodou nenazývá, neboť kdyby se škodou nazývala, uvedl by už zranění? Uvedl škodu viditelnou a uvedl [také] škodu neviditelnou.
לימא קסבר ר' חייא היזק שאינו ניכר לא שמיה היזק דאי שמיה היזק הא תנא ליה נזק תנא היזקא דמינכרא ותנא היזקא דלא מינכרא
Pochopitelné je to u našeho tanaje: uvedl počet, aby vyloučil [seznam] rabiho Hošaji; a rabi Hošaja uvedl počet, aby vyloučil [seznam] rabiho Chiji. Ale co vylučuje počet rabiho Chiji?
בשלמא לתנא דידן תנא מניינא למעוטי דר' אושעיא ור' אושעיא תנא מניינא למעוטי דרבי חייא אלא מניינא דרבי חייא למעוטי מאי
Vylučuje udavače a toho, kdo [oběť] zneplatní nepatřičným úmyslem [pigul].
למעוטי מוסר ומפגל
Ať je tedy uvede! Pochopitelné je to u toho, kdo zneplatní [oběť] nepatřičným úmyslem – o posvěcených věcech nemluví. Ale proč neuvádí udavače? Udavač je jiný, protože jde o řeč, a o řeči nemluví.
וליתני בשלמא מפגל בקדשים לא קמיירי אלא מוסר מאי טעמא לא תני שאני מוסר דדיבורא ובדיבורא לא קמיירי
Ale ten, kdo vyvolává pomluvu, je přece [případem] řeči, a [přesto] je uveden! Je to řeč, v níž je obsažen čin.
והא מוציא שם רע דדיבורא הוא וקתני דיבורא דאית ביה מעשה הוא
Ale usvědčení křiví svědci jsou přece řečí, v níž není obsažen čin, a [přesto] jsou uvedeni! Tam, ačkoli v tom čin není obsažen, nazval to Milosrdný činem, neboť je psáno: „Učiníte mu, jak zamýšlel učinit svému bratru“ (Dt 19,19).
והא עדים זוממין דיבורא דלית ביה מעשה הוא וקתני התם אע"ג דלית ביה מעשה רחמנא קרייה מעשה דכתיב (דברים יט, יט) ועשיתם לו כאשר זמם לעשות לאחיו
Pochopitelné je to u našeho tanaje: uvedl „otce“, z čehož plyne, že existují odvozeniny. Ale u rabiho Chiji a rabiho Hošaji – „otcové“, z čehož plyne, že existují odvozeniny – jaké jsou jejich odvozeniny?
בשלמא לתנא דידן תנא אבות מכלל דאיכא תולדות אלא לרבי חייא ורבי אושעיא אבות מכלל דאיכא תולדות תולדותיהן מאי ניהו
Řekl rabi Abahu: Všechny jsou jako hlavní druhy v tom, že se platí z nejlepšího [majetku].
אמר רבי אבהו כולן כאבות לשלם ממיטב
Jaký je důvod? Odvozuje se to [shodou výrazů]: „místo“ [tachat], „dání“ [netina], „zaplatí“ [ješalem], „peníze“ [kesef].
מאי טעמא אתיא תחת נתינה ישלם כסף
„Povaha býka není jako povaha spásajícího“ – co tím míní? Řekl Rav Zevid jménem Ravy: Takto to míní: Ať Milosrdný napíše jeden a druhý se z něj odvodí. Pak říká: Jeden z druhého odvodit nelze.
לא הרי השור כהרי המבעה מאי קאמר אמר רב זביד משמיה דרבא הכי קאמר לכתוב רחמנא חדא ותיתי אידך מיניה הדר אמר חדא מחדא לא אתיא
„A ani jeden z nich, v nichž je duch života“ – co tím míní? Řekl Rav Mešaršeja jménem Ravy: Takto to míní:
ולא זה וזה שיש בהן רוח חיים מאי קאמר אמר רב משרשיא משמיה דרבא הכי קאמר
Originál: Bava Kamma 5a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.