jak je to? Řídíme se sňatkem, nebo se řídíme zasnoubením?
מהו בתר נישואין אזלינן או בתר אירוסין אזלינן
Jevamot 59a יבמות
Struktura debaty:Mišna 1Baraita 1Otázka 2
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Odpověděl mu: Učili jste se to: Ovdověly-li nebo byly-li rozvedeny po sňatku, jsou nezpůsobilé; po zasnoubení jsou způsobilé.
א"ל תניתוה נתארמלו או נתגרשו מן הנשואין פסולות מן האירוסין כשרות
Řekl mu: Na to, zda ji učiní chalalou, se neptám, neboť je to soulož, co ji činí chalalou. Ptám se na [verš]: „A on si vezme za ženu pannu“ (Lv 21,13) – jaké „vzetí“ vyžadujeme: vzetí zasnoubením, nebo vzetí sňatkem?
אמר ליה לשוויה חללה לא קמיבעיא לי דביאה היא דמשוויה חללה כי קמיבעיא לי (ויקרא כא, יג) והוא אשה בבתוליה יקח מאי קיחה דקדושין בעינן או קיחה דנישואין בעינן
Řekl mu: I to jste se učili: Zasnoubil-li se s vdovou a byl pak jmenován veleknězem, pojme ji. – Tam je to jiné, neboť je psáno: „vezme si ženu“ (Lv 21,14).
אמר ליה הא נמי תניתוה אירס את האלמנה ונתמנה להיות כהן גדול יכנוס שאני התם דכתיב (ויקרא כא, יד) יקח אשה
Zde je přece také psáno „ženu“! – [To znamená] jednu ženu, a ne dvě.
הכא נמי כתיב אשה אחת ולא שתים
A co tě vedlo [tak vykládat]? – Zde se změnilo její tělo, a tam se její tělo nezměnilo.
ומה ראית הא אישתני גופה והא לא אישתני גופה:
MIŠNA: Velekněz si nevezme vdovu, ať je to vdova po zasnoubení, ať vdova po sňatku; a nevezme si dospělou [bogeret]. Rabi Elazar a rabi Šimon dospělou dovolují. [A nevezme si ženu s panenstvím porušeným dřevem.]
מתני׳ כהן גדול לא ישא אלמנה בין אלמנה מן האירוסין בין אלמנה מן הנשואין ולא ישא את הבוגרת ר' אלעזר ור' שמעון מכשירין בבוגרת [ולא ישא את מוכת עץ]:
GEMARA: Naši mistři učili: „Vdovu si nevezme“ (Lv 21,14) – ať vdovu po zasnoubení, ať vdovu po sňatku. To je zřejmé! – Mohl bys říci: Odvodíme „vdova“ – „vdova“ od Tamar: jako tam šlo o vdovu po sňatku, tak i zde po sňatku; proto nás to učí.
גמ׳ תנו רבנן (ויקרא כא, יד) אלמנה לא יקח בין אלמנה מן האירוסין בין אלמנה מן הנישואין פשיטא מהו דתימא לילף אלמנה אלמנה מתמר מה להלן מן הנישואין אף כאן מן הנישואין קמ"ל
Ale řekni [naopak], že i to je obdobné rozvedené: jako rozvedená je [zakázána] ať po sňatku, ať po zasnoubení, tak i vdova ať po zasnoubení, ať po sňatku.
ואימא הכי נמי דומיא דגרושה מה גרושה בין מן הנישואין בין מן האירוסין אף אלמנה בין מן האירוסין בין מן הנישואין:
„A nevezme si dospělou“: Naši mistři učili: „A on si vezme ženu v jejím panenství“ – vyjma dospělou, jejíž panenství pominulo; to jsou slova rabiho Meira. Rabi Elazar a rabi Šimon dospělou dovolují.
ולא ישא את הבוגרת: תנו רבנן והוא אשה בבתוליה יקח פרט לבוגרת שכלו לה בתוליה דברי ר' מאיר ר' אלעזר ור' שמעון מכשירין בבוגרת
V čem se liší? Rabi Meir se domnívá: „panna“ znamená i [ženu s] částí panenství; „jejího panenství“ – dokud má celé panenství; „v jejím panenství“ – [neporušené] přirozeným způsobem ano, nepřirozeným ne.
במאי קא מיפלגי רבי מאיר סבר בתולה אפילו מקצת בתולים משמע בתוליה עד דאיכא כל הבתולים בבתוליה בכדרכה אין שלא כדרכה לא
A rabi Elazar a rabi Šimon se domnívají: „panna“ znamená úplnou pannu; „jejího panenství“ – i část panenství; „v jejím panenství“ – dokud je všechno její panenství neporušené, ať přirozeným, ať nepřirozeným způsobem.
ורבי אלעזר ורבי שמעון סברי בתולה בתולה שלימה משמע בתוליה ואפי' מקצת בתולים בבתוליה עד שיהיו כל בתוליה קיימין בין בכדרכה בין שלא כדרכה
Rav Jehuda řekl, že Rav řekl: Bylo-li s ní souloženo nepřirozeným způsobem, je nezpůsobilá pro kněžstvo. Rava namítl: „A bude mu za ženu“ (Dt 22,19) – žena, která je pro něj vhodná; vyjma vdovu pro velekněze, rozvedenou a chalucu pro obyčejného kohena.
אמר רב יהודה אמר רב נבעלה שלא כדרכה פסולה לכהונה מתיב רבא (דברים כב, יט) ולו תהיה לאשה באשה הראויה לו פרט לאלמנה לכהן גדול גרושה וחלוצה לכהן הדיוט
Jak si to představit? Řekneš-li, že [bylo s ní souloženo] přirozeným způsobem, proč právě kvůli tomu, že je vdova? Plyne to už z toho, že je to žena, s níž bylo souloženo! Není-li to tedy nepřirozeným způsobem – a kvůli vdovství ano, kvůli souloži ne?
היכי דמי אלימא בכדרכה מאי איריא משום אלמנה תיפוק ליה משום דהויא לה בעולה אלא לאו שלא כדרכה ומשום אלמנה אין משום בעולה לא
Originál: Yevamot 59a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.