měl bys to učit obráceně!
איפכא איבעי ליה למיתני
Keritot 11b כריתות
Struktura debaty:Mišna 1Otázka 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
[Tanaita] mu řekl: Mám to vyškrtnout? [Rav Šešet] mu řekl: Ne, takto to učí: [Mudrci] pokládali toho, kdo dokoná [styk] nepřirozeným způsobem se zasnoubenou otrokyní – za což nejsou povinni – za toho, kdo [jen] započne přirozeným způsobem, protože je psáno: „výronem semene“ (Lv 19,20).
א"ל איסמייה א"ל לא הכי קתני עשו גומר שלא כדרכה בשפחה חרופה דלא מיחייבי כמערה כדרכה (ויקרא יט, כ) דשכבת זרע כתיב
Toho, kdo má úmysl [ke styku] nepřirozeným způsobem s otrokyní, za což jsou osvobozeni, za toho, kdo úmysl nemá, protože je psáno: „výronem semene“. Bdělého [při styku] nepřirozeným způsobem s otrokyní, za což jsou osvobozeni, za spícího. Jaký je důvod? Protože je psáno: „výronem semene“.
מתכוין שלא כדרכה בשפחה דפטורין כאינו מתכוין דשכבת זרע כתיב ניעור שלא כדרכה בשפחה דפטורין כישן מ"ט דשכבת זרע כתיב
Vychází tedy, že ten, kdo má úmysl, a ten, kdo [jen] započne [styk] s otrokyní, jsou jako ten, kdo nemá úmysl, u všech [ostatních] zakázaných svazků; spící [při styku] přirozeným způsobem [s otrokyní] je jako spící u zakázaných svazků; vychází [tedy], že bdělý [při styku] nepřirozeným způsobem s otrokyní je jako spící u všech zakázaných svazků.
נמצא מתכוין והמערה בשפחה כשאין מתכוין בכל עריות ישן כדרכה כישן דעריות נמצא ניעור שלא כדרכה בשפחה כישן דכל עריות:
Vrátíme se k tobě, [kapitolo] „Čtyři, jimž chybí smíření“.
הדרן עלך ארבעה מחוסרי כפרה
MIŠNA: Řekli mu: „Snědl jsi tuk“ – přinese oběť za hřích. Jeden svědek říká: „Snědl“, a jeden svědek říká: „Nesnědl“; žena říká: „Snědl“, a žena říká: „Nesnědl“ – přinese podmíněnou oběť za vinu. Svědek říká: „Snědl“, a on říká: „Nesnědl jsem“ – je osvobozen.
מתני׳ אמרו לו אכלת חלב מביא חטאת עד אומר אכל ועד אומר לא אכל אשה אומרת אכל ואשה אומרת לא אכל מביא אשם תלוי עד אומר אכל והוא אומר לא אכלתי פטור
Dva říkají: „Snědl“, a on říká: „Nesnědl jsem“ – rabi Meir [ho] zavazuje [k oběti]. Rabi Meir řekl: Mohou-li ho dva přivést k přísnému trestu smrti, nemohli by ho přivést k lehké oběti? Řekli mu: Co když bude chtít říci: „Byl jsem úmyslný“? Je [pak] osvobozen.
שנים אומרים אכל והוא אומר לא אכלתי רבי מאיר מחייב א"ר מאיר אם הביאוהו שנים לידי מיתה חמורה לא יביאוהו לידי קרבן הקל אמרו לו מה אם ירצה לומר מזיד הייתי פטור
Snědl-li tuk a [znovu] tuk v jednom [období] nevědomosti, je povinen jen jednou [obětí]. Snědl-li tuk, krev, piggul a notar v jednom [období] nevědomosti, je povinen za každý zvlášť. V tom je přísnost u mnoha druhů oproti jednomu druhu.
אכל חלב וחלב בהעלם אחת אינו חייב אלא אחת אכל חלב ודם ופיגול ונותר בהעלם אחת חייב על כל אחת ואחת זה חומר במינין הרבה ממין אחד
A přísnost u jednoho druhu oproti mnoha druhům: neboť snědl-li [množství] poloviny olivy a znovu snědl [množství] další poloviny olivy v jednom [období] nevědomosti – z jednoho druhu je povinen, ze dvou druhů je osvobozen.
וחומר במין אחד ממינין הרבה שאם אכל כחצי זית וחזר ואכל כחצי זית אחר בהעלם אחת ממין אחד חייב משני מינין פטור:
GEMARA: [Mišna] učí: „Řekli mu: ‚Snědl jsi tuk‘ – přinese oběť za hřích.“ „Řekli“ – kolik jich je? Dva. A co jim on říká? Chceš-li říci, že mlčí a nepopírá je – [pak by] jen [při] mlčení [proti] dvěma přinášel oběť za hřích, a [při] mlčení [proti] jednomu ne?
גמ׳ קתני אמרו לו אכלת חלב מביא חטאת אמרו כמה הויין תרין והוא מה אמר להון אלימא דשתיק ולא קמכחיש להו אלא שתיקה דתרין הוא דמביא חטאת על שתיקה דחד לא
Řekni [však] prostřední [část mišny]: „Svědek říká: ‚Snědl‘, a on říká: ‚Nesnědl jsem‘ [– je osvobozen]“; důvodem je, že ho popírá, ale mlčí-li, je povinen; a tím spíše [proti] dvěma.
אימא מציעתא עד אומר אכל והוא אומר לא אכלתי טעמא דמכחיש ליה אבל שתיק מיחייב וכ"ש תרי
Nýbrž [jde o případ], kdy je popírá. Kdo je [autorem]? Rabi Meir, který říká, že popření [proti] dvěma není popřením; ale podle mudrců je osvobozen.
אלא דקמכחיש להו מני ר"מ היא דאמר הכחשה דבי תרי לאו הכחשה היא אבל לרבנן פטור
A co nás [tím] učí? Z poslední [části mišny] to přece plyne! Učí nás toto: že tato věc je sporem rabiho Meira a mudrců, a to, když je popírá.
ומאי קמשמע לן מסיפא שמעת מינה הא קמשמע לן דבר זה מחלוקת ר"מ ורבנן והוא דקמכחיש להו
Někteří říkají: [Výrazem] „řekli mu“ se míní i jeden [svědek], jak jsme učili: Žena, jejíž manžel odešel do zámoří, a přišli a řekli jí: „Tvůj manžel zemřel“, a ona se vdala, a potom se její manžel vrátil – musí odejít od tohoto i od onoho. A víme, že [to platí] i při jednom [svědku].
איכא דאמרי אמרו לו נמי חד קרי ליה דתנן האשה שהלך בעלה למדינת הים ובאו ואמרו לה מת בעליך ונישאת ואח"כ בא בעלה תצא מזה ומזה דקי"ל דאפילו בחד
Z čeho [to plyne]? Z toho, že poslední [část mišny] učí: „Vdala-li se bez svolení, smí se k němu vrátit.“ Co [znamená] „bez svolení“? Bez svolení soudu a [jen na základě] jednoho svědka.
ממאי מדקתני סיפא נישאת שלא ברשות מותרת לחזור לו מאי שלא ברשות שלא ברשות בית דין ועד אחד
Z toho vyplývá, že první [část mišny jedná o případu] se svolením soudu a na základě jednoho svědka. Je tedy patrné, že u jednoho svědka učí [výraz] „řekli“; a i zde, když učí „řekli mu“, znamená to i jednoho svědka.
מכלל דרישא ברשות ב"ד ובעד אחד אלמא גבי עד אחד קתני אמרו והכא נמי דקתני אמרו לו משמע אפילו עד אחד
A co on říká? Chceš-li říci, že ho popírá – přinese snad [oběť]? Vždyť prostřední [část mišny] učí: „Jeden svědek říká: ‚Snědl‘, a on říká: ‚Nesnědl jsem‘ – je osvobozen“!
והוא מאי קאמר אלימא דקא מכחיש ליה מי מייתי והא קתני מציעתא עד אחד אומר אכל והוא אומר לא אכלתי פטור
Nýbrž [jde o případ], kdy mlčí. Z prostřední [části] to přece plyne: „Jeden svědek říká“ atd. – důvodem je, že ho popírá, ale mlčí-li, je povinen!
אלא דשתיק ממציעתא שמע מינה עד אחד אומר כו' טעמא דקא מכחיש ליה אבל שתק מישתק חייב
Ve skutečnosti [jde o případ], kdy ho nepopírá, a takto [mišna] učí: „Řekli mu: ‚Snědl jsi tuk‘ – přinese oběť za hřích.“ O čem to bylo řečeno? Když mlčí; ale popírá-li ho, je osvobozen.
לעולם דלא מכחיש ליה והכי קתני אמרו לו אכלת חלב מביא חטאת במה דברים אמורים דשתיק אבל מכחיש ליה פטור
A odkud víme z Tóry, že když ho nepopírá, je povinen? Neboť mudrci učili: „Nebo když mu bude oznámen jeho hřích“ (Lv 4,23) – a ne že by mu to oznámili jiní. Mohl bys myslet, že i když je nepopírá? Proto verš říká: „nebo když mu bude oznámen“ – v každém případě.
ומדאורייתא מנלן דלא מכחיש ליה חייב דת"ר (ויקרא ד, כג) או הודע אליו חטאתו ולא שיודיעוהו אחרים יכול אפילו אין מכחישן תלמוד לומר או הודע אליו מכל מקום
O čem jednáme? Chceš-li říci, že o dvou [svědcích] – [jsou-li] dva a nepopírá je, je k tomu zapotřebí verše?
במאי עסקינן אלימא בתרין תרין ואין מכחישן קרא בעי
Originál: Keritot 11b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.