věc závisí na dnech, [povolení] manželky bratra Milosrdný podmínil [nepřítomností] dětí.
ביומי תליא מילתא אשת אח בבנים תליא רחמנא
Jevamot 54b יבמות
Struktura debaty:Otázka 2Námitka 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Nýbrž namítni takto: Co [platí] u nidy a manželky bratra, [nemusí platit jinde], neboť ten, kdo je zakazuje, je nečiní dovolenými; řekneš [totéž] o vdané ženě, kterou ten, kdo ji zakazuje, činí dovolenou?
אלא פריך הכי מה לנדה ואשת אח שכן אין אוסרן מתירן תאמר באשת איש שאוסרה מתירה
Nýbrž rabi Jona řekl, a někteří říkají, [že to byl] Rav Huna, syn Rava Jehošuy: Verš praví: „Neboť kdokoli učiní některou z těchto ohavností, budou vyťaty duše, které [to] činí“ (Lv 18,29) – všechny zakázané ženy byly připodobněny k nidě: jako nida při započetí, tak i všechny při započetí.
אלא אמר ר' יונה ואיתימא רב הונא בריה דרב יהושע אמר קרא (ויקרא יח, כט) כי כל אשר יעשה מכל התועבות האלה ונכרתו הנפשות העושות הוקשו כל העריות כולן לנדה מה נדה בהעראה אף כל בהעראה
Ale k čemu je mi [zmínka o] nidě, psaná u manželky bratra? K tomu, [co řekl] Rav Huna, neboť Rav Huna řekl: Kde je v Tóře náznak o švagrové? – Kde? Vždyť je psáno: „Její švagr k ní vejde“! – Nýbrž: kde je náznak o tom, že švagrová je zakázána za života svého manžela?
ואלא נדה דכתיבא גבי אשת אח למה לי לכדרב הונא דאמר רב הונא רמז ליבמה מן התורה מנין מנין הא כתיב יבמה יבא עליה אלא רמז ליבמה שאסורה בחיי בעלה מנין
To je [prostá] úvaha: Z toho, že Milosrdný řekl, že po smrti jejího manžela je dovolena, plyne, že za života jejího manžela je zakázána.
האי סברא היא מדאמר רחמנא לאחר מיתת בעלה שריא מכלל דבחיי בעלה אסורה
Ale snad po smrti jejího manžela [je to] přikázání, a za života jejího manžela [je to] dovoleno? Nebo také: po smrti jejího manžela ano, za života jejího manžela ne – a zákaz, který plyne z příkazu, má [jen] váhu příkazu.
ודלמא לאחר מיתת בעלה מצוה בחיי בעלה רשות אי נמי לאחר מיתת בעלה אין בחיי בעלה לא ולאו הבא מכלל עשה עשה
Verš praví: „A muž, který by si vzal manželku svého bratra, je to nida“ (Lv 20,21). Což je manželka jeho bratra nida? Nýbrž jako nida: jako nida, ačkoli má potom povolení, je v době zákazu [pod trestem] vytětí, tak i manželka bratra, ačkoli má potom povolení, je za života svého manžela [pod trestem] vytětí.
אמר קרא (ויקרא כ, כא) ואיש אשר יקח את אשת אחיו נדה היא וכי אשת אחיו נדה היא אלא כנדה מה נדה אף על פי שיש לה היתר לאחר מכאן בשעת איסורא בכרת אף אשת אח [נמי] אף על פי שיש לה היתר לאחר מכאן בחיי בעלה בכרת
Ale k čemu je mi [zmínka o] započetí, psaná u sestry otce a sestry matky?
אלא העראה דכתיבא גבי אחות אב ואחות אם למה לי
K tomu, na co se Ravina tázal Ravy: Kdo započne [styk] s mužem – jaký [je zákon]? – U muže je psáno „ležení se ženou“ (Lv 18,22)!
לכדבעא מיניה רבינא מרבא המערה בזכור מהו בזכור משכבי אשה כתיבא
Nýbrž: kdo započne [styk] se zvířetem – jaký [je zákon]? Řekl mu: Nepotřebuje-li se [verš] pro započetí, psané u sestry otce a sestry matky, protože [to] plyne z připodobnění rabiho Jony, vztáhni ho na započetí u zvířete.
אלא המערה בבהמה מהו אמר ליה אם אינו ענין להעראה דכתיבא גבי אחות אב ואחות אם דאתיא בהקישא מדרבי יונה תנהו ענין להעראה דבהמה
Ale vždyť [styk se] zvířetem patří mezi [přestupky trestané] popravou soudem; proč je o započetí s ním psáno u [přestupků trestaných] vytětím? Ať [to] napíše u popravy soudem, a vyvodíme popravu soudem z popravy soudem!
מכדי בהמה חייבי מיתות בית דין היא מאי טעמא כתיב להעראה דידה גבי חייבי כריתות לכתוב גבי מיתת בית דין ונילף מיתת ב"ד ממיתת ב"ד
Protože celý ten verš přichází k výkladu, je v něm napsána i tato věc k výkladu.
איידי דכוליה קרא לדרשא אתי כתיב ביה נמי הא מילתא לדרשא
Jaký výklad? Neboť se učí: „Nahotu sestry svého otce neodkryješ“ (Lv 18,12) – ať [je to jeho sestra] z otce, ať z matky. Ty říkáš: ať z otce, ať z matky; nebo snad jen z otce, a ne z matky?
מאי דרשא דתניא (ויקרא יח, יב) ערות אחות אביך לא תגלה בין מן האב בין מן האם אתה אומר בין מן האב בין מן האם או אינו אלא מן האב ולא מן האם
A je to [logický] úsudek: Je povinen [trestem] zde a je povinen za svou sestru; jako u jeho sestry ať z otce, ať z matky, tak i zde ať z otce, ať z matky.
ודין הוא חייב כאן וחייב באחותו מה אחותו בין מן האב בין מן האם אף כאן בין מן האב בין מן האם
Nebo vydej se touto cestou: Je povinen zde a je povinen za manželku svého strýce; jako [u] strýcovy manželky [jde o strýce] z otce, a ne z matky, tak i zde z otce, a ne z matky.
או כלך לדרך זו חייב כאן וחייב בדודתו מה דודתו מן האב ולא מן האם אף כאן מן האב ולא מן האם
Podívejme se, čemu je to podobné: Vyvozujeme zákaz, který přichází sám od sebe, ze zákazu, který přichází sám od sebe, a ať [opak] nedokazuje strýcova manželka, která není zákazem přicházejícím sám od sebe.
נראה למי דומה דנין איסור הבא מאליו מאיסור הבא מאליו ואל תוכיח דודתו שאין איסור הבא מאליו
Nebo vydej se touto cestou: Vyvozujeme otcovy příbuzné z otcových příbuzných, a ať [opak] nedokazuje jeho sestra, která je jeho vlastní příbuznou.
או כלך לדרך זה דנין קרובי האב מקרובי האב ואל תוכיח אחותו שקרובי עצמו
Proto praví [verš]: „Nahotu sestry svého otce neodkryješ“ (Lv 18,12) – ať z otce, ať z matky; „Nahotu sestry své matky neodkryješ“ (Lv 18,13) – ať z otce, ať z matky.
תלמוד לומר ערות אחות אביך לא תגלה בין מן האב בין מן האם ערות אחות אמך לא תגלה בין מן האב בין מן האם
K čemu je mi [to] psát u sestry otce a k čemu je mi [to] psát u sestry matky? Rabi Abahu řekl: Je třeba [obojího], neboť kdyby Milosrdný napsal [jen] o sestře otce – [platí to], protože má rodovou příslušnost [po otci], ale o sestře matky bych řekl, že ne.
למה לי למכתבא באחות אב למה לי למכתבא באחות אם אמר רבי אבהו צריכי דאי כתב רחמנא באחות אב שכן יש לה חייס אבל אחות אם אימא לא
A kdyby Milosrdný napsal [jen] o sestře matky – [platí to], protože [její příbuznost] je jistá, ale o sestře otce bych řekl, že ne. [Obojí] je třeba.
ואי כתב רחמנא באחות אם שכן ודאית אבל אחות אב אימא לא צריכא
A strýcova manželka, o níž je tanaitovi jasné, že [jde o strýce] z otce, a ne z matky – odkud to má?
ודודתו דפשיטא ליה לתנא דמן האב ולא מן האם מנא ליה
Rava řekl: Plyne to z [výrazu] „strýc“ – „strýc“. Je psáno zde: „odkryl nahotu svého strýce“ (Lv 20,20), a je psáno tam: „Nebo jeho strýc, nebo syn jeho strýce ho vykoupí“ (Lv 25,49); jako tam z otce, a ne z matky, tak i zde z otce, a ne z matky.
אמר רבא אתיא דודו דודו כתיב הכא (ויקרא כ, כ) ערות דודו גלה וכתיב התם (ויקרא כה, מט) או דודו או בן דודו יגאלנו מה להלן מן האב ולא מן האם אף כאן מן האב ולא מן האם
A tam – odkud to máme? Verš praví: „nebo [někdo] z jeho rodiny ho vykoupí“ (Lv 25,49) – otcova rodina se nazývá rodinou, matčina rodina se rodinou nenazývá.
והתם מנלן אמר קרא ממשפחתו יגאלנו משפחת אב קרויה משפחה משפחת אם אינה קרויה משפחה
A to, co jsme se učili: Řekli mu: „Tvá žena zemřela,“ a vzal si její sestru z otce; „zemřela,“ a vzal si její sestru z matky; „zemřela,“ a vzal si její sestru z otce; „zemřela,“ a vzal si její sestru z matky –
והדתנן אמרו לו מתה אשתך ונשא אחותה מאביה מתה ונשא אחותה מאמה מתה ונשא אחותה מאביה מתה ונשא אחותה מאמה
je mu dovolena první, třetí a pátá a [ty] osvobozují své sokyně; a zakázána je druhá a čtvrtá a styk s některou z nich neosvobozuje její sokyni.
מותר בראשונה ובשלישית ובחמישית ופוטרות צרותיהן ואסור בשניה וברביעית ואין ביאת אחת מהן פוטרת צרתה
A měl-li styk s druhou po smrti první, je mu dovolena druhá a čtvrtá a [ty] osvobozují své sokyně, a zakázána je třetí a pátá.
ואם בא על השניה לאחר מיתת הראשונה מותר בשניה וברביעית ופוטרות צרותיהן ואסור בשלישית ובחמישית
Originál: Yevamot 54b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.