a neobnovují se k odsouzení: obnovují se k osvobození, [jde-li o] čisté osvobození; a neobnovují se k osvobození, které je [zároveň] odsouzením.
ואין מחזירין לחובה מחזירין לזכות זכות גרידתא ואין מחזירין לחובה לזכות שהיא חובה
Sanhedrin 33b סנהדרין
Struktura debaty:Otázka 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
K čí neprospěchu? To není obtížné – k neprospěchu krevního mstitele. Copak toho [obžalovaného] popravujeme kvůli neprospěchu krevního mstitele? A navíc, co [znamená] „jak…, tak…“? Je to obtížné.
חובתיה דמאן הא לא קשיא חובתיה דגואל הדם משום חובתיה דגואל הדם קטלינן ליה להאי ועוד מאי בין בין קשיא
רבינא אמר כגון שהיה לו בידו משכון ונטלו ממנו
„Prohlásil čisté za nečisté“ – když se ho dotkl plaz. „Prohlásil nečisté za čisté“ – když je smíchal se svými [čistými] plody.
טימא את הטהור דאגעי ביה שרץ טיהר את הטמא שעירבן בין פירותיו:
„Hrdelní procesy…“: Naši mistři učili: Odkud [víme], že vychází-li [obžalovaný] ze soudu odsouzen a někdo řekne: Mám o něm co uvést v jeho prospěch – odkud [víme], že ho přivedou zpět? Verš říká: „Nevinného nezabiješ“ (Ex 23,7).
דיני נפשות כו': ת"ר מניין ליוצא מבית דין חייב ואמר אחד יש לי ללמד עליו זכות מניין שמחזירין אותו ת"ל (שמות כג, ז) נקי אל תהרג
A odkud [víme], že vychází-li ze soudu osvobozen a někdo řekne: Mám o něm co uvést v jeho neprospěch – odkud [víme], že ho nepřivedou zpět? Verš říká: „Spravedlivého nezabiješ“ (Ex 23,7).
ומניין ליוצא מב"ד זכאי ואמר אחד יש לי ללמד עליו חובה מניין שאין מחזירין אותו ת"ל (שמות כג, ז) צדיק אל תהרג
Rabi Šimi bar Aši řekl: A u svůdce je tomu naopak, neboť je psáno: „Nesmiluješ se a nebudeš ho krýt“ (Dt 13,9). Rav Kahana to učil [z verše]: „Neboť ho jistě zabiješ“ (Dt 13,10).
א"ר שימי בר אשי וחילופא למסית דכתיב (דברים יג, ט) לא תחמול ולא תכסה עליו רב כהנא מתני (דברים יג, י) מכי הרג תהרגנו
Rabi Zeira se otázal Rava Šešeta: Ti, kdo jsou povinni vyhnanstvím – odkud [to víme]? Vyvozuje se [z analogie] „vrah“ – „vrah“.
בעא מניה רבי זירא מרב ששת חייבי גליות (מניין) אתיא רוצח רוצח
Ti, kdo jsou povinni bičováním – odkud [to víme]? Vyvozuje se [z analogie] „ničema“ – „ničema“.
חייבי מלקיות (מניין) אתיא רשע רשע
Tak učí i baraita: Ti, kdo jsou povinni vyhnanstvím – odkud [to víme]? Vyvozuje se [z analogie] „vrah“ – „vrah“. Ti, kdo jsou povinni bičováním – odkud [to víme]? Vyvozuje se [z analogie] „ničema“ – „ničema“.
תניא נמי הכי חייבי גליות מניין אתיא רוצח רוצח חייבי מלקות מניין אתיא רשע רשע:
„A neobnovují se k odsouzení“: Rabi Chija bar Aba řekl, [že] rabi Jochanan řekl: To [platí], jen když se zmýlil ve věci, kterou saduceové neuznávají; ale zmýlil-li se ve věci, kterou saduceové uznávají – jdi a čti [to] ve škole, [tak elementární] to je.
ואין מחזירין לחובה: אמר ר' חייא בר אבא אמר רבי יוחנן והוא שטעה בדבר שאין הצדוקין מודין בו אבל טעה בדבר שהצדוקין מודין בו זיל קרי בי רב הוא
Rabi Chija bar Aba se otázal rabi Jochanana: Zmýlil-li se [soudce] ohledně cizoložníka a cizoložnice, jak tomu je? Řekl mu: Než ti dohoří oheň, jdi, ukroj svou tykev a opeč ji! Bylo také řečeno: Rabi Ami řekl, [že] rabi Jochanan řekl: Zmýlil-li se ohledně cizoložníka, [proces] se obnovuje.
בעא מיניה רבי חייא בר אבא מרבי יוחנן טעה בנואף ונואפת מהו א"ל אדמוקדך יקיד זיל קוץ קרך וצלי איתמר נמי א"ר אמי א"ר יוחנן טעה בנואף חוזר
Jak tedy vypadá [případ], kdy se neobnovuje? Rabi Abahu řekl, [že] rabi Jochanan řekl: Například když se zmýlil ohledně [styku] nepřirozeným způsobem.
אלא היכי דמי אין חוזרין א"ר אבהו אמר רבי יוחנן כגון שטעה שלא כדרכה:
„V peněžních procesech všichni…“: „Všichni“ – a i svědkové? Máme říci, že naše Mišna je [podle] rabi Josiho, syna rabi Jehudy, a ne [podle] mudrců?
דיני ממונות הכל כו': הכל ואפילו עדים נימא מתניתין ר' יוסי ברבי יהודה היא ולא רבנן
Neboť baraita učí: „Ale jeden svědek nebude svědčit proti duši“ (Nu 35,30) – ani k osvobození, ani k odsouzení. Rabi Josi, syn rabi Jehudy, říká: Smí svědčit k osvobození, ale nesmí svědčit k odsouzení.
דתניא (במדבר לה, ל) ועד אחד לא יענה בנפש בין לזכות בין לחובה ר' יוסי בר' יהודה אומר עונה לזכות ואין עונה לחובה
אמר רב פפא באחד מן התלמידים ודברי הכל
Originál: Sanhedrin 33b na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.