u věci, která se zaživa neoceňuje, rabíni [zákaz] nenařídili. A u sirotků to rabíni ponechali na [zákonu] Tóry.
דבר שאינו נישום מחיים לא גזור רבנן וביתמי אוקמוה רבנן אדאורייתא
Bechorot 32a בכורות
Struktura debaty:Otázka 4
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
I Rav Šmuel bar Rav Jicchak zastává tento [názor] Ravy, neboť Rav Šmuel bar Rav Jicchak řekl: Odkud [víme], že desátek dobytka sirotků se prodává obvyklým způsobem?
ואף רב שמואל בר רב יצחק סבר לה להא דרבא דאמר רב שמואל בר רב יצחק מנין למעשר בהמה של יתומים שמוכרים אותו כדרכו
Neboť je řečeno: „Jen podle veškeré touhy své duše smíš porážet a jíst maso [podle požehnání Hospodina, svého Boha]“ (Dt 12,15). Co je to, co nepřináší požehnání zaživa, ale jen po porážce? Musíš říci: to je desátek dobytka.
שנאמר (דברים יב, טו) רק בכל אות נפשך תזבח ואכלת בשר איזהו דבר שאין בו ברכה מחיים אלא לאחר שחיטה הוי אומר זה מעשר בהמה
Byla jim položena otázka: Smí se [cena desátku] zahrnout do [ceny] kostí? Rabi Chija a rabi Šimon, syn Rabiho: jeden řekl, že se zahrnuje, a druhý řekl, že se nezahrnuje.
איבעיא להו מהו להבליעו בעצמות רבי חייא ור' שמעון ברבי חד אמר מבליעו וחד אמר אין מבליעו
A nepřou se: tento [mluví] o malém dobytku, tento o velkém.
ולא פליגי הא בדקה הא בגסה
A chceš-li, řekni: jeden i druhý [mluví] o velkém dobytku, a nepřou se: každý mistr [mluví] podle [zvyku] svého místa.
ואיבעית אימא אידי ואידי בגסה ולא פליגי מר כי אתריה ומר כי אתריה
K samotné věci: U prvorozeného se říká „nevykoupíš“ – a prodává se; u desátku je řečeno „nesmí být vykoupen“ – a neprodává se ani živý, ani poražený, ani bez vady, ani s vadou. Odkud to víme?
גופא בבכור הוא אומר לא יפדה ונמכר במעשר נאמר לא יגאל ואינו נמכר לא חי ולא שחוט ולא תם ולא בעל מום מנא הני מילי
Rav Chinena řekl, že Rav řekl, a tak také řekl Rav Dimi, že rabi Jochanan řekl: U desátku je řečeno „nesmí být vykoupen“ a u klatých věcí je řečeno „nesmí být vykoupen“ (Lv 27,28); jako tam je s tím [spojen i zákaz] prodeje, tak i zde je s tím [spojen zákaz] prodeje.
אמר רב חיננא אמר רב וכן אמר רב דימי אמר רבי יוחנן נאמר לא יגאל במעשר ונאמר ולא יגאל בחרמים מה להלן מכירה עמו אף כאן מכירה עמו
Rav Nachman bar Jicchak řekl Rav Hunovi, synovi Rav Jehošuy: Je [ten výraz] volný [pro odvození]? Neboť není-li volný, lze namítnout: Co u klatých věcí, které se vztahují na všechno?
אמר ליה רב נחמן בר יצחק לרב הונא בריה דרב יהושע מפני דאי לא מפני איכא למפרך מה לחרמים שכן חלים על הכל
Ano, je volný: Ať se u klatých věcí neříká „nesmí být vykoupen“, a odvodí se to od desátku: jako je desátek svatý a nevykupuje se, tak i klaté věci jsou svaté a nevykupují se. K čemu je mi „nesmí být vykoupen“, které napsala Tóra? Aby byl [výraz] volný.
לאיי אפנויי מפני לא יאמר ולא יגאל בחרמים ויגמר ממעשר מה מעשר קדוש ואינו נגאל אף חרמים קדושים ואינם נגאלין ולא יגאל דכתב רחמנא למה לי לאפנויי
Lze namítnout: Co u desátku, který je svatý [i ten, kdo je] před ním i za ním?
איכא למיפרך מה למעשר שכן קדוש לפניו ולאחריו
Spíše tedy: Ať se u klatých věcí neříká „nesmí být vykoupen“, a odvodí se to od prvorozeného: jako je prvorozené svaté a nevykupuje se, tak i klaté věci jsou svaté a nevykupují se. K čemu je mi „nesmí být vykoupen“, které napsala Tóra? Aby byl [výraz] volný.
אלא לא יאמר לא יגאל בחרמים ויגמר מבכור מה בכור קדוש ואינו נגאל אף חרמים קדושין ואינן נגאלין לא יגאל דכתב רחמנא ל"ל לאפנויי
Lze namítnout: Co u prvorozeného, jehož svatost je [již] z lůna?
איכא למיפרך מה לבכור שכן קדושתו מרחם
Spíše tedy: Ať se u desátku neříká „nesmí být vykoupen“, a odvodí se [analogií slov] „převedeš“–„převedeš“ od prvorozeného: jako je prvorozené svaté a nevykupuje se, tak i desátek je svatý a nevykupuje se. K čemu je mi „nesmí být vykoupen“, které napsala Tóra u desátku? Aby byl [výraz] volný.
אלא לא יאמר לא יגאל במעשר ויגמר העברה העברה מבכור מה בכור קדוש ואינו נגאל אף מעשר קדוש ואינו נגאל לא יגאל דכתב רחמנא במעשר למה לי לאפנויי
Ale stále ještě [výraz] u desátku také není volný, protože lze namítat, jak jsme namítali.
ואכתי במעשר נמי לא מפני דאיכא למפרך כדפרכינן
A „převedeš“ je nadbytečné slovo [v Písmu].
והעברת קרא יתירא הוא
Ať se i u prvorozeného odvodí [analogií slov] „vykoupení“–„vykoupení“ od klatých věcí! – [Výraz] u desátku je volný, [výraz] u prvorozeného volný není.
בכור נמי נילף גאולה גאולה מחרמים דמעשר מפני דבכור לא מפני
A proč myslíš, že „nevykoupíš“ u prvorozeného je pro sebe samo a [výraz] u desátku je proto, aby byl volný? Řekni, že [výraz] u desátku je pro sebe samo a [výraz] u prvorozeného je proto, aby byl volný!
ומאי חזית דלא תפדה דבכור לגופיה ודמעשר לאפנויי ואימא דמעשר לגופיה דבכור לאפנויי
Odvozuje se „vykoupení“ [geula] od „vykoupení“ [geula], ale neodvozuje se „vyplacení“ [pdija] od „vykoupení“ [geula].
דנין גאולה מגאולה ואין דנין פדייה מגאולה
Jaký je v tom rozdíl? Vždyť tana ze školy rabiho Jišmaela [učil]: „Kohen se vrátí“ (Lv 14,39) a „kohen přijde“ (Lv 14,44) – to je návrat a to je příchod [a odvozuje se jedno od druhého].
מאי נפקא מינה הא תנא דבי רבי ישמעאל (ויקרא יד, לט) ושב הכהן ובא הכהן זו היא שיבה זו היא ביאה
To platí tam, kde není nic, co by se [přesně] podobalo; ale je-li něco, co se podobá, odvozujeme od toho, co se podobá.
הני מילי היכא דליכא דדמי ליה אבל איכא דדמי ליה מדדמי ליה ילפינן
Ať se tedy u prvorozeného odvodí [analogií] „převedeš“–„převedeš“ od desátku, vždyť desátek také odvodil „vykoupení“–„vykoupení“ od klatých věcí!
ולילף בכור העברה העברה ממעשר דהא מעשר נמי גמר גאולה גאולה מחרמים
Tóra u klatých věcí vymezila: „ono“ – a ne prvorozené. Řekni tedy „ono“ – a ne desátek! – Desátek má [výraz] „vykoupení“ jako ono.
מיעט רחמנא גבי חרמים הוא הוא ולא בכור ואימא הוא ולא מעשר מעשר גאולה כמותו
Rava řekl: „Nesmí být vykoupen“ u klatých věcí není potřeba, protože kde jsou? Jsou-li u majitelů, jsou to posvěcené věci; jsou-li u kohena, jsou to neposvěcené věci.
רבא אמר לא יגאל דחרמים לא צריך דאיתנהו היכא אי בי בעלים הקדש נינהו אי בי כהן חולין נינהו
Jak se učí: Klaté věci, dokud jsou v domě majitele, jsou ve všem jako posvěcený majetek, neboť je řečeno: „Každá klatá věc je velesvatá Hospodinu“ (Lv 27,28). Dal-li je kohenovi, jsou ve všem jako neposvěcené, neboť je řečeno: „Každá klatá věc v Izraeli bude tvá“ (Nu 18,14). K čemu je tedy „nesmí
דתניא חרמים כל זמן שהן בבית בעלים הרי הן כהקדש לכל דבריהם שנאמר (ויקרא כז, כח) כל חרם קדש קדשים הוא לה' נתנן לכהן הרי הן כחולין לכל דבריהם שנאמר (במדבר יח, יד) כל חרם בישראל לך יהיה לא
Originál: Bekhorot 32a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.