Mohl bych [si myslet], že zahrnuji i moučnou oběť; verš říká „tak“.
יכול שאני מרבה אפילו מנחה ת"ל כן
Keritot 9a כריתות
Struktura debaty:Mišna 1Baraita 3Otázka 4Námitka 2Důkaz 1
Rozpoznáno automaticky podle úvodních formulí. Podtržené pojmy a jména otevřou vysvětlivku.
Učí se v jiné baraitě: „Bude činit ohnivou oběť, libou vůni Hospodinu“ (Nu 15,14) – slyším [z toho] všechno, co stoupá na ohnivé oběti, i moučnou oběť. Verš říká: „Jak činíte vy, tak bude činit [on]“ – jako vy [přinášíte] druhy s krví, tak i oni druhy s krví.
תניא אידך (במדבר טו, יד) יעשה אשה ריח ניחוח לה' שומע אני כל שעולה לאשים אפילו מנחה ת"ל (במדבר טו, יד) כאשר תעשו כן יעשה מה אתם מיני דמים אף הם מיני דמים
Nebo: jako vy [přinášíte] zápalnou a pokojnou oběť, tak i oni zápalnou a pokojnou oběť? Verš říká: „Jako vy, tak proselyta bude pro vás“ (Nu 15,15) – přirovnal jsem ho [k vám], ale ne k vašim obětem.
אי מה אתם עולה ושלמים אף הם עולה ושלמים ת"ל (במדבר טו, טו) ככם כגר יהיה לכם הקשתיו ולא (לדבר אחר) לקרבנותיכם
Rabi říká: „Jako vy“ – jako vaši otcové: jako vaši otcové vstoupili do smlouvy jen obřízkou, ponořením a zalíbením krve, tak i oni vstoupí do smlouvy jen obřízkou, ponořením a zalíbením krve.
רבי אומר ככם כאבותיכם מה אבותיכם לא נכנסו לברית אלא במילה וטבילה והרצאת דם אף הם לא יכנסו לברית אלא במילה וטבילה והרצאת דמים
Přinést jednoho ptáka – to není možné, protože jsme [to] nenašli v celé Tóře. O hnízdu řekli jen pro ulehčení.
להביא פרידה אחת א"א שלא מצינו בכל התורה כולה: לא אמרו קן אלא להקל עליו:
A ne? Vždyť se učí v baraitě: „A přinesou [ho]“ (Lv 1,5) – proč verš říká [toto]? Protože je řečeno u hrdliček „a přinese“ (Lv 1,15), slyším, že kdo řekne: „Hle, na mně je zápalná oběť z ptáka,“ nesmí přinést méně než dva ptáky. Verš říká „a přinesou“ – i jednoho ptáka. [Ale u] povinné [oběti] jsme to přinejmenším nenašli.
ולא והתניא (ויקרא א, ה) והקריבו מה ת"ל לפי שנאמר בתורים (ויקרא א, ה) והקריב שומע אני האומר הרי עלי עולת העוף לא יפחות משני פרידין ת"ל והקריבו אפי' פרידה אחת חובה מיהא לא אשכחן
Ale vždyť je tu rodička, která přináší holoubě nebo hrdličku jako oběť za hřích! [To je] proto, že je s ním beránek.
והאיכא יולדת דמתיא בן יונה או תור לחטאת משום דאיכא כבש בהדה
Řekl mistr: Jako vaši otcové vstoupili do smlouvy jen [obřízkou] atd. Pochopitelně obřízka, neboť je psáno: „Neboť obřezaný byl všechen lid, který vyšel“ (Joz 5,5); nebo také odtud: „A přešel jsem kolem tebe a viděl tě, jak se zmítáš ve své krvi, a řekl jsem ti: Ve své krvi žij…“ (Ez 16,6).
אמר מר מה אבותיכם לא נכנסו לברית אלא כו' בשלמא מילה דכתיב (יהושע ה, ה) כי מולים היו כל העם היוצאים אי נמי מהכא (יחזקאל טז, ו) ואעבור עליך ואראך מתבוססת בדמיך ואומר לך בדמיך חיי וגו'
Zalíbení krve, neboť je psáno: „A poslal mladíky ze synů Izraele“ (Ex 24,5). Ale ponoření – odkud to máme? Neboť je psáno: „A vzal Mojžíš polovinu krve … a pokropil lid“ (Ex 24,6.8), a není kropení bez ponoření.
הרצאת דמים דכתיב (שמות כד, ה) וישלח את נערי בני ישראל אלא טבילה מנלן דכתיב (שמות כד, ו) ויקח משה חצי הדם ויזרק על העם ואין הזאה בלא טבילה
Ale je-li tomu tak, dnes, kdy není oběť, nemáme přijímat proselyty? Řekl Rav Acha bar Jaakov: „A když bude mezi vámi pobývat proselyta, který je uprostřed vás…“ (Nu 15,14).
אלא מעתה האידנא דליכא קרבן לא נקבל גרים אמר רב אחא בר יעקב (במדבר טו, יד) וכי יגור אתכם גר אשר בתוככם וגו'
Učili naši rabíni: Proselyta v této době musí oddělit čtvrtinu [denáru] na své hnízdo. Řekl rabi Šimon: Již o tom hlasoval Raban Jochanan ben Zakaj a zrušil to kvůli úrazu (aby to nevedlo k přestoupení). Řekl Rav Idi bar Geršom, řekl Rav Ada bar Ahava: Halacha je podle rabi Šimona.
ת"ר גר בזמן הזה צריך שיפריש רובע לקינו אר"ש כבר נמנה עליו רבן יוחנן בן זכאי ובטלה מפני התקלה אמר רב אידי בר גרשום אמר רב אדא בר אהבה הלכה כר"ש
A někteří to vztahují k tomuto, co učili naši rabíni: Usedlý cizinec (ger tošav) smí v Šabat konat práci pro sebe jako Izraelita ve středních dnech svátku.
ואיכא דמתני לה על הדא דת"ר גר תושב מותר לעשות מלאכה בשבת לעצמו כישראל בחולו של מועד
Rabi Akiva říká: Jako Izraelita ve svátek. Rabi Josi říká: Usedlý cizinec koná v Šabat [práci] pro sebe jako Izraelita ve všední den. Rabi Šimon říká: Jak usedlý cizinec, tak [nežidovský] otrok a otrokyně, kteří jsou usedlí, konají práci v Šabat pro sebe jako Izraelita ve všední den.
ר"ע אומר כישראל בי"ט ר' יוסי אומר גר תושב עושה בשבת לעצמו כישראל בחול רש"א ואחד גר תושב ואחד [עובד כוכבים] עבד ואמה התושבים עושין מלאכה בשבת לעצמן כישראל בחול:
MIŠNA: Tito přinášejí [oběť] za úmyslné [přestoupení] jako za neúmyslné: kdo souloží s otrokyní [zasnoubenou], nazír, který se znečistil, přísaha o svědectví a přísaha o svěřeném majetku.
מתני׳ אלו מביאין על הזדון כשוגג הבא על שפחה ונזיר שנטמא ושבועת העדות ושבועת הפקדון
Pět [lidí] přináší jednu oběť za mnoho přestoupení a pět přináší oběť stoupající a klesající. Tito přinášejí jednu oběť za mnoho přestoupení: kdo souloží s otrokyní mnohokrát, a nazír, který se znečistil mnoha nečistotami.
חמשה מביאין קרבן אחד על עבירות הרבה וחמשה מביאין קרבן עולה ויורד אלו מביאין קרבן אחד על עבירות הרבה הבא על שפחה ביאות הרבה ונזיר שנטמא טומאות הרבה:
GEMARA: Kdo souloží s otrokyní – odkud to máme?
גמ' הבא על השפחה מנלן
Neboť učili naši rabíni: „A kněz za něj vykoná smíření beranem oběti za vinu za jeho hřích, kterým zhřešil“ (Lv 19,22) – to učí, že přináší jednu oběť za mnoho přestoupení. „A bude mu odpuštěn jeho hřích, kterým zhřešil“ – aby se učinil neúmyslný jako úmyslný.
דת"ר (ויקרא יט, כב) וכפר עליו הכהן באיל האשם על חטאתו אשר חטא מלמד שמביא קרבן אחד על עבירות הרבה (באיל האשם) (ויקרא יט, כב) ונסלח לו מחטאתו אשר חטא לעשות (שוגג כמזיד):
„Nazír, který se znečistil“: Odkud to máme?
נזיר שנטמא: מנלן
Neboť je psáno: „A když u něj někdo zemře náhle, nenadále“ (Nu 6,9) – „náhle“ (peta) je neúmyslné, a tak říká: „Jestliže ho náhle bez nepřátelství strčil“ (Nu 35,22); „nenadále“ (pitom) je vynucené, a tak říká: „A řekl Hospodin nenadále Mojžíšovi“ (Nu 12,4).
דכתיב (במדבר ו, ט) וכי ימות מת עליו בפתע פתאום פתע זה שוגג וכן הוא אומר (במדבר לה, כב) אם בפתע בלא איבה הדפו פתאום זה אונס וכן הוא אומר (במדבר יב, ד) ויאמר ה' פתאום אל משה
Učí se v jiné baraitě: „Nenadále“ (pitom) je úmyslné, a tak říká: „Prozíravý vidí zlo a skryje se, ale prosťáčci (petajim) jdou dál a jsou potrestáni“ (Př 22,3).
תניא אידך פתאום זה מזיד וכן הוא אומר (משלי כב, ג) ערום ראה רעה ונסתר ופתאים עברו ונענשו
Ať verš napíše [jen] „nenadále“ (pitom), které znamená neúmyslné, znamená úmyslné a znamená vynucené – úmyslné a vynucené, jak jsme řekli, a znamená také neúmyslné, neboť je psáno: „Prosťáček (peti) věří každému slovu“ (Př 14,15) – a ať verš nenapíše „náhle“ (peta)!
נכתוב קרא פתאום דמשמע שוגג ומשמע מזיד ומשמע אונס מזיד ואונס כדאמר ומשמע נמי שוגג דכתיב (משלי יד, טו) פתי יאמין לכל דבר ולא נכתוב קרא פתע
Kdyby verš napsal [jen] „nenadále“, které znamená neúmyslné, znamená úmyslné a znamená vynucené, řekl bych: když přináší oběť za neúmyslné [znečištění], je to jako u celé Tóry; ale vynucené a úmyslné – řekni, že ne.
אי כתב קרא פתאום דמשמע שוגג ומשמע מזיד ומשמע אונס ה"א כי מייתי קרבן בשוגג מידי דהוי אתורה כולה אבל אונס ומזיד אימא לא
Milosrdný napsal „náhle“, které je neúmyslné, aby odhalil o „nenadále“, že jde o vynucené a úmyslné, a že i tak Milosrdný [k oběti] zavázal.
כתב רחמנא פתע דשוגג הוא לגלויי עליה דפתאום דאונס ומזיד הוא דאפי' הכי חייב רחמנא:
„Přísaha o svědectví“: Odkud to máme? Neboť učili naši rabíni: U všech je řečeno „a bude to před ním skryto“; zde není řečeno „a bude to skryto“ – aby byl povinen za neúmyslné jako za úmyslné.
שבועת העדות: מנלן דת"ר בכולן נאמר ונעלם כאן לא נאמר ונעלם לחייב על (השוגג כמזיד):
„Přísaha o svěřeném majetku“: Odkud to máme? Odvozuje ‚zhřeší‘ – ‚zhřeší‘ z přísahy o svědectví.
שבועת הפקדון: מנלן יליף תחטא תחטא משבועת העדות:
„Pět [lidí] přináší jednu oběť za mnoho přestoupení“: Učí: kdo souloží s otrokyní mnohokrát. Odkud to máme?
חמשה מביאין קרבן אחד על עבירות הרבה: קתני הבא על השפחה ביאות הרבה מנלן
Neboť učili naši rabíni: „A kněz za něj vykoná smíření beranem oběti za vinu za jeho hřích, kterým zhřešil“ – to učí, že přináší jednu oběť za mnoho přestoupení. „A bude mu odpuštěn jeho hřích, kterým zhřešil“ – aby se učinil úmyslný jako neúmyslný.
דת"ר וכפר עליו הכהן באיל האשם על חטאתו אשר חטא מלמד שמביא קרבן אחד על עבירות הרבה (באיל האשם) ונסלח לו מחטאתו אשר חטא לעשות מזיד כשוגג
Ale vždyť když je verš psán, je psán o úmyslném! Nýbrž řekni: aby se učinil neúmyslný jako úmyslný.
והא קרא כי כתיב במזיד כתיב אלא אימא לעשות שוגג כמזיד
Tázal se rabi Chanina z Tiránu rabi Jochanana: Kdo souloží s pěti zasnoubenými otrokyněmi v jednom [období] nevědomosti – jak to je? Je povinen za každou jednotlivou, nebo je povinen jen jednou? Řekl mu: Je povinen za každou jednotlivou.
בעא מיניה רבי חנינא טירנאה מר' יוחנן הבא על חמש שפחות חרופות בהעלם אחת מהו חייב על כל אחת ואחת או אינו חייב אלא אחת אמר ליה חייב על כל אחת ואחת
Čím se to liší od pěti [období] nevědomosti s jednou otrokyní? Řekl mu: U jedné otrokyně nejsou rozlišené osoby; u pěti otrokyň jsou rozlišené osoby.
מאי שנא מחמש העלמות בשפחה אחת א"ל אין שפחה אחת גופין מוחלקין ה' שפחות גופין מוחלקין
A odkud máme, že u otrokyně rozlišené osoby [rozlišují]? Řekl mu: Což jsi neřekl u zakázaných příbuzných: „A k ženě“ – aby se rozlišovalo za každou jednotlivou ženu? I u otrokyně je psáno: „Kdo by ležel se ženou s výronem semene“ (Lv 19,20).
ומנלן דגבי שפחה גופין מוחלקין אמר ליה לאו אמרת גבי עריות ואשה לחלק על כל אשה ואשה גבי שפחה נמי כתיב (ויקרא יט, כ) אשר ישכב את אשה שכבת זרע
Originál: Keritot 9a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.