„Potom se synové Izraele obrátí a budou hledat Hospodina, svého Boha, a Davida, svého krále“ (Oz 3,5). A jakmile přijde David, přichází modlitba, jak je řečeno: „Přivedu je na svou svatou horu a obveselím je ve svém domě modlitby“ (Iz 56,7).
(הושע ג, ה) אחר ישובו בני ישראל ובקשו את ה' אלהיהם ואת דוד מלכם וכיון שבא דוד באתה תפלה שנאמר (ישעיהו נו, ז) והביאותים אל הר קדשי ושמחתים בבית תפלתי
A jakmile přijde modlitba, přichází [chrámová] služba, jak je řečeno: „Jejich zápalné oběti a jejich obětní hody budou přijaty na mém oltáři“ (Iz 56,7). A jakmile přijde služba, přichází díkůvzdání, jak je řečeno: „Kdo obětuje oběť díků, ten mě ctí“ (Ž 50,23).
וכיון שבאת תפלה באת עבודה שנאמר עולותיהם וזבחיהם לרצון על מזבחי וכיון שבאת עבודה באתה תודה שנאמר (תהלים נ, כג) זובח תודה יכבדנני
A proč se rozhodli říkat „Kněžské požehnání“ po „Díkůvzdání“? Neboť je psáno: „I pozvedl Aharon své ruce k lidu a požehnal jim, a sestoupil od konání oběti za hřích, oběti zápalné a pokojné“ (Lv 9,22).
ומה ראו לומר ברכת כהנים אחר הודאה דכתיב (ויקרא ט, כב) וישא אהרן את ידיו אל העם ויברכם וירד מעשות החטאת והעולה והשלמים
Říkej [je tedy] před službou! To tě nenapadni, neboť je psáno: „a sestoupil od konání oběti za hřích…“ – copak je psáno „aby konal“? Je psáno „od konání“ [tj. poté, co ji vykonal].
אימא קודם עבודה לא ס"ד דכתיב וירד מעשות החטאת וגו' מי כתיב לעשות מעשות כתיב
A proč se rozhodli říkat „Dej pokoj“ po „Kněžském požehnání“? Neboť je psáno: „Tak budou klást mé jméno na syny Izraele a já jim požehnám“ (Nu 6,27). Požehnání Svatého, budiž požehnán, je pokoj, jak je řečeno: „Hospodin žehná svému lidu pokojem“ (Ž 29,11).
ומה ראו לומר שים שלום אחר ברכת כהנים דכתיב (במדבר ו, כז) ושמו את שמי על בני ישראל ואני אברכם ברכה דהקב"ה שלום שנאמר (תהלים כט, יא) ה' יברך את עמו בשלום
A jestliže sto dvacet starších, a mezi nimi několik proroků, ustanovilo Tefilu v jejím pořadí, co uspořádal Šimon ha-Pakuli? Zapomněli je, a on je znovu uspořádal.
וכי מאחר דמאה ועשרים זקנים ומהם כמה נביאים תקנו תפלה על הסדר שמעון הפקולי מאי הסדיר שכחום וחזר וסדרום
Odtud dále je zakázáno vyprávět o chvále Svatého, budiž požehnán. Neboť řekl rabi Elazar: Co znamená, co je psáno: „Kdo vypoví mocné činy Hospodinovy, ohlásí všechnu jeho chválu?“ (Ž 106,2). Komu přísluší vypovídat mocné činy Hospodinovy? Tomu, kdo dokáže ohlásit všechnu jeho chválu.
מכאן ואילך אסור לספר בשבחו של הקב"ה דא"ר אלעזר מאי דכתיב (תהלים קו, ב) מי ימלל גבורות ה' ישמיע כל תהלתו למי נאה למלל גבורות ה' למי שיכול להשמיע כל תהלתו
Řekl Raba bar bar Chana, řekl rabi Jochanan: Kdo vypráví o chvále Svatého, budiž požehnán, víc než je třeba, bude vykořeněn ze světa, jak je řečeno: „Bude mu vyprávěno, že mluvím? Řekne-li to člověk, bude pohlcen“ (Jb 37,20).
אמר רבה בר בר חנה א"ר יוחנן המספר בשבחו של הקב"ה יותר מדאי נעקר מן העולם שנאמר (איוב לז, כ) היסופר לו כי אדבר אם אמר איש כי יבלע
Vykládal rabi Jehuda z Kfar Gibborja, a někteří říkají z Kfar Gibbor Chajil: Co znamená, co je psáno: „Tobě je ticho chvalou“ (Ž 65,2)? Nejlepším lékem ze všech je mlčení. Když přišel Rav Dimi, řekl: Na Západě říkají: Slovo za sela, mlčení za dvě.
דרש ר' יהודה איש כפר גבוריא ואמרי לה איש כפר גבור חיל מאי דכתיב (תהלים סה, ב) לך דומיה תהלה סמא דכולה משתוקא כי אתא רב דימי אמר אמרי במערבא מלה בסלע משתוקא בתרין:
„Četl-li jej zpaměti, nesplnil“ atd. Odkud to víme? Řekl Rava: Vyvozuje se to z [výrazu] „připomínání“ – „připomínání“. Je psáno zde: „A tyto dny budou připomínány“ (Est 9,28), a je psáno tam: „Napiš to na připomínku do knihy“ (Ex 17,14). Jako tam v knize, tak i zde v knize.
קראה על פה לא יצא וכו': מנלן אמר רבא אתיא זכירה זכירה כתיב הכא והימים האלה נזכרים וכתיב התם (שמות יז, יד) כתב זאת זכרון בספר מה להלן בספר אף כאן בספר
A odkud [víme], že toto „připomínání“ je čtení? Možná je to pouhé přemýšlení! To tě nenapadni, [neboť se učí:] „Pamatuj“ (Dt 25,17) – mohl bych [myslet, že] v srdci; když se praví: „nezapomeň“ (Dt 25,19), je tím řečeno zapomnění srdce. Jak tedy naplním „pamatuj“? Ústy.
וממאי דהאי זכירה קריאה היא דלמא עיון בעלמא לא סלקא דעתך (דכתיב) (דברים כה, יז) זכור יכול בלב כשהוא אומר לא תשכח הרי שכחת הלב אמור הא מה אני מקיים זכור בפה:
„Četl-li jej v překladu, nesplnil“ atd. Jak to vypadá? Řekneš-li, že je napsán [v původním jazyce] Písma a on jej čte v překladu, to je totéž co zpaměti! Je to zapotřebí [pro případ], že je napsán v překladu a on jej čte v překladu.
קראה תרגום לא יצא וכו': היכי דמי אילימא דכתיבה מקרא וקרי לה תרגום היינו על פה לא צריכא דכתיבה תרגום וקרי לה תרגום:
„Avšak těm, kdo mluví cizím jazykem, se čte v cizím jazyce“ atd. Vždyť jsi [právě] řekl: Četl-li jej v kterémkoli jazyce, nesplnil! Rav a Šmuel oba říkají: [Jde o] řecký cizí jazyk.
אבל קורין אותה ללועזות בלעז וכו': והא אמרת קראה בכל לשון לא יצא רב ושמואל דאמרי תרוייהו בלעז יווני
Jak to vypadá? Řekneš-li, že je napsán ašurským [písmem] a on jej čte řecky, to je totéž co zpaměti! Řekl rabi Acha, řekl rabi Elazar: [Jde o případ,] kdy je napsán v řeckém jazyce.
היכי דמי אילימא דכתיבה אשורית וקרי לה יוונית היינו על פה א"ר אחא א"ר אלעזר שכתובה בלעז יוונית
A řekl rabi Acha, řekl rabi Elazar: Odkud [víme], že Svatý, budiž požehnán, nazval Jákoba „El“? Neboť je řečeno: „A nazval jej: El, Bůh Izraele“ (Gn 33,20). Kdyby tě totiž napadlo, že Jákob [tak] nazval oltář, mělo by tam stát „a Jákob jej nazval“. Nýbrž [čti]: „A nazval jej, Jákoba, ‚El‘“ – a kdo jej nazval? Bůh Izraele.
וא"ר אחא א"ר אלעזר מנין שקראו הקב"ה ליעקב אל שנאמר (בראשית לג, כ) ויקרא לו אל אלהי ישראל דאי סלקא דעתך למזבח קרא ליה יעקב אל ויקרא לו יעקב מיבעי ליה אלא ויקרא לו ליעקב אל ומי קראו אל אלהי ישראל
Jestliže je tomu tak, proč Rav a Šmuel vztahují naši Mišnu na řecký cizí jazyk? Ať ji vztáhnou na kterýkoli cizí jazyk! Nýbrž naše Mišna je jako baraita, a když byl výrok Rava a Šmuela řečen, byl řečen obecně: Rav a Šmuel oba říkají: Řecký cizí jazyk je platný pro každého.
אי הכי רב ושמואל אמאי מוקמי לה למתני' בלעז יוונית לוקמה בכל לעז [אלא מתניתין כברייתא] וכי איתמר דרב ושמואל בעלמא איתמר רב ושמואל דאמרי תרוייהו לעז יווני לכל כשר
Vždyť se učí: Řecky pro Řeky – ano, pro všechny ostatní – ne! Oni řekli [svůj výrok] podle Rabana Šimona ben Gamliela. Neboť jsme se učili [v Mišně]: Raban Šimon ben Gamliel říká: Ani u knih [Písma] nedovolili, aby byly psány [jinak než hebrejsky], leda řecky.
והא קתני יוונית ליוונים אין לכולי עלמא לא אינהו דאמור כרשב"ג דתנן רשב"ג אומר אף ספרים לא התירו שיכתבו אלא יוונית
Ať tedy řeknou: Halacha je podle Rabana Šimona ben Gamliela! Kdyby řekli „halacha je podle Rabana Šimona ben Gamliela“, řekl bych: To platí o ostatních knihách, ale u svitku, o němž je psáno „podle toho, jak je psáno“, bych řekl, že ne. Proto nás to učí.
ולימרו הלכה כרשב"ג אי אמרי הלכה כרשב"ג הוה אמינא הני מילי שאר ספרים אבל מגילה דכתיב בה ככתבם אימא לא קמ"ל:
Namítl Ravina: Copak my víme, co znamená „achaštranim, synové ramachim“ (Est 8,10)? Nýbrž [jde o] přikázání čtení a o zveřejnění zázraku; i zde [jde o] přikázání čtení a o zveřejnění zázraku.
מתקיף לה רבינא אטו אנן האחשתרנים בני הרמכים מי ידעינן אלא מצות קריאה ופרסומי ניסא הכא נמי מצות קריאה ופרסומי ניסא:
„Četl-li jej s přestávkami (sirugin), splnil“ atd. Mudrci nevěděli, co znamená „sirugin“. Uslyšeli služku z domu Rabiho, jak říká mudrcům, kteří vcházeli do domu Rabiho po skupinkách: Dokdy budete vcházet sirugin, sirugin [tj. s přestávkami]?
קראה סירוגין יצא וכו': לא הוו ידעי רבנן מאי סירוגין שמעוה לאמתא דבי רבי דקאמרה להו לרבנן דהוי עיילי פסקי פסקי לבי רבי עד מתי אתם נכנסין סירוגין סירוגין
Mudrci nevěděli, co znamená „chalaglogot“. Uslyšeli služku z domu Rabiho, jak říká jednomu muži, který rozhazoval portulák: Dokdy budeš rozhazovat své chalaglogot?
לא הוו ידעי רבנן מאי חלוגלוגות שמעוה לאמתא דבי רבי דאמרה ליה לההוא גברא דהוה קא מבדר פרפחיני עד מתי אתה מפזר חלוגלוגך
Mudrci nevěděli, co znamená „Salsel ji a povýší tě“ (Př 4,8). Uslyšeli služku z domu Rabiho, jak říká jednomu muži, který si přehazoval vlasy: Dokdy si budeš salsel [tj. natáčet] vlasy?
לא הוו ידעי רבנן מאי (משלי ד, ח) סלסלה ותרוממך שמעוה לאמתא דבי רבי דהוות אמרה לההוא גברא דהוה מהפך במזייה אמרה ליה עד מתי אתה מסלסל בשערך
Mudrci nevěděli, co znamená „Uvrhni na Hospodina svůj jehav“ (Ž 55,23). Řekl Raba bar bar Chana: Jednou jsem šel s jedním Arabem a nesl jsem náklad. A řekl mi: Vezmi svůj jehav a hoď ho na mého velblouda.
לא הוו ידעי רבנן מאי (תהלים נה, כג) השלך על ה' יהבך אמר רבה בר בר חנה זימנא חדא הוה אזילנא בהדי ההוא טייעא וקא דרינא טונא ואמר לי שקול יהביך ושדי אגמלאי
Mudrci nevěděli, co znamená „a vymetu ji koštětem zkázy“ (Iz 14,23). Uslyšeli služku z domu Rabiho, jak říká své družce: Vezmi koště (tatita) a vymeť (tati) dům.
לא הוו ידעי רבנן מאי (ישעיהו יד, כג) וטאטאתיה במטאטא השמד שמעוה לאמתא דבי רבי דהוות אמרה לחברתה שקולי טאטיתא וטאטי ביתא
Učili naši mistři: Četl-li jej s přestávkami, splnil;
ת"ר קראה סירוגין יצא
Originál: Megillah 18a na Sefarii, verze „Wikisource Talmud Bavli“ (hebrejské Wikisource), licence CC BY-SA. Originál je převzat beze změn obsahu, jen rozdělený na segmenty. Český překlad je odvozené dílo pořízené strojově (model Claude) a šíří se pod licencí CC BY-SA 4.0.